από Αρχοντούλα Διαβάτη

δημοσιεύθηκε στο www.bookpress.gr

 

Περπατώντας στο δρόμο κοιτάς ψηλά, ολόλαμπρη την πανσέληνο, ενώ χαμηλά ξεσχισμένες οι σακούλες των σκουπιδιών στους κάδους αποστάζουν αργά σάπιες σάρκες φρούτων και λαχανικών, αναδίδοντας τη χαρακτηριστική αποφορά – ακόμα μια μεταφορά για το «σύστημα» και την αδιέξοδη ζωή μας – ενώ πόσο, αχ πόσο: Ας μην το κρύβουμε. Διψάμε για ουρανό.

Γιατί διαβάζουμε; Μα για την απόλαυση της γραφής βέβαια. Αν προκύψουν προβληματισμός, διεύρυνση της συνείδησης, φιλοσοφική ενατένιση των πραγμάτων, μεγιστοποίηση της εμπειρίας από τα ξένα βιώματα ή ό,τι άλλο, ας θεωρηθούν παράπλευρα κέρδη. Τώρα και πάντα η ανάγνωση σώζει και παρηγορεί. Αλλά βέβαια η λογοτεχνία είναι μια κατασκευή, είναι ένα κατόρθωμα της γλώσσας. Οφείλουμε να ζητάμε στο τέλος το λογαριασμό όχι μόνο για το «τι» αλλά και το «πώς» – λογοτεχνικότητα και ύφος. Ένα στρίψιμο της βίδας, ένα κάτι, μια ανατροπή, είναι κάτι που ανανεώνει και δικαιώνει το έργο. Έτσι κι αλλιώς, όλα έχουν γραφτεί, όλα έχουν ειπωθεί από την εποχή του Ομήρου και των τραγικών ποιητών, από τους κλασικούς και σύγχρονους συγγραφείς στην Ευρώπη στην Αμερική και τον κόσμο. Κάθε έργο πρέπει να κρατάει μέσα του τον μυστικό ωρολογιακό του μηχανισμό για την τελική εκπυρσοκρότηση. Κάθε έργο πρέπει να εκφράζει τη δική του αλήθεια με το δικό του ύφος .

bloom

Στο «Πώς και γιατί διαβάζουμε» (Χάρολντ Μπλούμ, εκδ. Τυπωθήτω, 2004), ο γνωστός δάσκαλος της Λογοτεχνίας αναλύει τα καλύτερα έργα στην ιστορία της Λογοτεχνίας δοξάζοντας την ανάγνωση και την φιλαναγνωσία.

O Luc Ferry, στο βιβλίο «Μαθαίνοντας να ζούμε 2 –  Η σοφία των μύθων» (εκδ. ΠΛΕΘΡΟΝ, 2008), αναδεικνύει σε μαθήματα ζωής τους θεμελιώδεις ελληνικούς μύθους – πηγή άλλωστε της δυτικής φιλοσοφίας – αναλύοντας το περιεχόμενό τους σε φιλοσοφικό επίπεδο.

ferry2

H Ελληνική μυθολογία έδειξε πώς συμβολοποίησε τα πράγματα η κοινωνία της αρχαιότητας για να οργανώσει την κοινωνική ζωή έναντι του Χάους. Οι Ολύμπιοι, θεοί και οι ήρωες, εκπρόσωποι της συμπαντικής τάξης, έκαναν την πρώτη δουλειά για την αρμονία στο σύμπαν. Πολέμησαν με τα τέρατα, τους Τιτάνες και τους Εκατόγχειρες σε μια αντίστοιχη Κοσμογονία, για έναν αρμονικό κόσμο – κι αυτό παραπέμπει στη σημερινή εποχή και στον Γκράμσι – το παλιό πέθανε και το καινούργιο δεν έχει γεννηθεί ακόμα. Είμαστε στην εποχή των τεράτων. Επείγει να προσπαθήσουμε να αφηγηθούμε ένα νέο κόσμο. Ο κεντρικός μύθος – το ταξίδι του Οδυσσέα για να ανακτήσει τον κόσμο του, αυτόν που αναγνώριζε για δικό του, παρόλο που στο δρόμο του έταξαν αιωνιότητα και αιώνια νεότητα η Κίρκη και η Καλυψώ – πρέπει να το συνεχίσουμε σήμερα. Οι φωνές από κάθε λογής Κασσάνδρες πυκνώνουν συσκοτίζοντας το τι και το πώς αλλά είναι ανάγκη να επιχειρήσουμε μια νέα αφήγηση μετά την παραδοχή ότι το τέλος επήλθε και καμιά επαναφορά στην πρότερη αδιέξοδη κατάσταση δεν είναι εφικτή.

Πηγή: http://www.bookpress.gr/stiles/apopseis/dipsame-gia-ourano