Επιλεγμένα αποσπάσματα από το έργο της Μαρίας Βαμβουνάκη «Λουλούδι της κανέλλας» (εκδόσεις Φιλιππότη)

Ας μην μας ξεγελούν τα φαινόμενα. Μια τρομαχτικής ισχύος βόμβα μοιάζει με παιδικό τόπι, το δηλητήριο εισχωρεί στο αίμα με εξαίσια όνειρα και το ψύχος νεκρώνει την καρδιά ποτίζοντάς την γλυκύτατο ύπνο. Τίποτα χειρότερο από μια πλανημένη συνείδηση. Χειρότερο κι απ’ τον δόλο. Πολύ πιο επικίνδυνο.

Πρέπει να υπάρχει πεπρωμένο. Για τον άνθρωπο και για τους λαούς. Ένα πεπρωμένο που δεν έχει να κάνει μ’ αυτό που συνηθίζουμε να λέμε, μοιρολατρία.

Ένα πεπρωμένο που δεν αναιρεί την ελευθερία της βούλησης. Αντιθέτως, μόνο πάνω στην ειδική τροχιά του πεπρωμένου του μπορεί κανείς να αντικρύσει την προσωπική του ψυχή και ν’ απελευθερωθεί. Γιατί πεπρωμένο είναι το νόημα του μύχιου εαυτού του καθενός χωριστά. Είναι το προσωπικό χρέος κι η προσωπική εξήγηση της ύπαρξης. Είναι ο λόγος κι ο σκοπός της δικιάς του μοναδικής ζωής που διψά τη δικαιοσύνη της. Είμαστε ελεύθεροι να συναντήσουμε το πεπρωμένο μας είτε να το αποφύγουμε. Είμαστε ελεύθεροι να είμαστε ελεύθεροι ή όχι. Να ζήσουμε ή να πεθάνουμε.

Όμως ο άνθρωπος τρομάζει μπρός στην ελευθερία του. Δεν την διδάχθηκε ποτέ, του είναι οδυνηρά ξένη. Επιλέγει τη μιζέρια του οικείου απ’ τους ανοιχτούς ορίζοντες του ανοικείου. Η σκλαβιά θεωρείται ασφαλέστερη.

Ο άνθρωπος αδιάκοπα πλέκει νόμους ανόητους και δεσμευτικούς για να περιπλέκεται. Η ιστορία του είναι ένας πυκνός, περίπλοκος κι ασφυκτικός ιστός τέτοιων νόμων. Το πνεύμα πετάει πάνω και πέρα απ’ τους ιστορικούς διακανονισμούς. Η δικιά του εμπειρία προϋποθέτει τόλμη που ο άνθρωπος δεν αντέχει. Έτσι, το απλό καταντά παράδοξο, το αυτονόητο καταντά μυστήριο. Οι άνθρωποι κι οι λαοί πορεύονται μακριά απ’ το πεπρωμένο τους. Και χάνονται.

Γιατί η ζωή είναι μια διαρκής πρόκληση στο θαύμα. Ούτε επιστήμη είναι ούτε στατιστική ούτε παράθεση ιστορικών γεγονότων για να μελετάμε μετά και να μαθαίνουμε. Αν ήταν έτσι, ύστερα από τόσες χιλιετίες «κοσμικής προόδου» και πείρας, ο άνθρωπος σήμερα θα έπρεπε πια να είναι εκπληκτικά σοφός. Κι όμως, ποτέ δεν υπήρξε πιο αδύναμος, πιο μωρός, πιο υποταγμένος, πιο συγχυσμένος.

Ο άνθρωπος ζει ταλαίπωρος και δεν θέλει να παραδεχθεί τη μόνη αληθινή του φύση, την πνευματική. Αγνοεί την πνοή του Θεού μέσα του και δυσφορεί γιατί κινείται έξω απ’ το πεπρωμένο του…εκλαμβάνουμε τον φυσικό νόμο σαν τελικό θόλο του σύμπαντος. Αγνοούμε τον ουρανό. Και το μαρτύριο μας είναι πως ο ουρανός υπάρχει και το μαρτυρεί στον βαθύ ύπνο. Υπάρχει πάνω απ’ τον θόλο της φύσης, και υπάρχει εντός μας. Οι νύξεις του μας τυραννούν. Υποφέρουμε από νοσταλγία μιας πατρίδας που αγωνιζόμαστε να αγνοούμε. Αλλά η άγνοια είναι μια ακόμη επιλογή που πληρώνεται…