Κάτι που δεν γνωρίζουν πολλοί καθώς δεν έχει λάβει έκταση στον τύπο είναι πως την περασμένη Άνοιξη ξένοι επενδυτές υψηλού ρίσκου είχαν έρθει στην Ελλάδα προκειμένου να διαγνώσουν ευκαιρίες εξαγοράς επιχειρήσεων σε εξευτελιστικές τιμές, λόγω της πιθανότητας εξόδου από το ευρώ την οποία θεωρούσαν πολύ πιθανή.

Εκτιμούσαν πως η επικράτηση στις εκλογές του Ιουνίου ενός αντισυστημικού αριστερού κόμματος σε συνδυασμό με την εξ αντανακλάσεως άνοδο της ακροδεξιάς, θα οδηγούσαν  την χώρα όχι απλά εκτός ευρώ αλλά στο χάος.

Η μαζική φυγή των καταθέσεων αποτελεί αδιάψευστη μαρτυρία αυτού του σεναρίου οι δυναμικές του οποίου είχαν τεθεί σε λειτουργία. Κατάληξη αυτού του σεναρίου θα ήταν μεν η οριστική χρεοκοπία της κυριαρχίας της κρατικοδίαιτης και συντηρητικής αριστερής ιδεολογίας που ηγεμόνευσε στην μεταπολίτευση, αλλά και η ακαριαία κατάρρευση της χώρας στα πρότυπα της διάλυσης του σοβιετικού στρατοπέδου  στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Λίγους μήνες αργότερα το αντισυστημικό κόμμα επιχειρεί συστημική στροφή 180 μοιρών, στα πρότυπα της μνημονιακής στροφής των δυο εκ των τριών κομμάτων της συγκυβέρνησης.

Το κλίμα έχει αλλάξει άρδην…

Τις τελευταίες εβδομάδες τα ίδια κεφάλαια που τον περασμένο Ιούνη αναζητούσαν ευκαιρίες στα «αποκαϊδια» προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα και αγοράζουν μετοχές ελληνικών εταιρειών που είχαν εντοπίσει σαν καλές ευκαιρίες.

Οι ξένοι που έχουν ενεργοποιηθεί στην ελληνική αγορά παραμένουν τα κεφάλαια υψηλού ρίσκου και όχι επενδυτικά κεφάλαια μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, όπως αυτά των συνταξιοδοτικών ταμείων.

Τους επόμενους μήνες ενώ το κλίμα στη χρηματιστηριακή αγορά θα συνεχίσει να βελτιώνεται μέχρι να προεξοφληθεί η απομάκρυνση του σεναρίου της δραχμής, στην πραγματική οικονομία οι επιπτώσεις της ύφεσης θα συνεχίζονται.

Στην κοινωνία λοιπόν  οι επιπτώσεις της κρίσης θα αρχίσουν να μειώνονται όταν αρχίσει να μειώνεται ο αριθμός των ανέργων. Οι συνθήκες αυτές στην πραγματική οικονομία θα συνεχίσουν να διατηρούν αυξημένη την πιθανότητα μιας κοινωνικής έκρηξης και ενδεχομένως ενός πολιτικού ατυχήματος.

Αναλυτικότερα τώρα, τα αίτια που στηρίζουν την άνοδο των τιμών στο χρηματιστήριο και τα ομόλογα έχουν να κάνουν με:

α) Απομάκρυνση του σεναρίου της δραχμής
 

β) Αλλαγή της στάσης της Ευρώπης σε σχέση με τις προθέσεις αποβολής της Ελλάδας από το ευρώ, όπως αυτή εκδηλώθηκε έμπρακτα με την έγκριση της πρόσφατης δόσης «μαμούθ», αλλά και όπως διαφαίνεται από ένα ενδεχόμενο «κούρεμα» του χρέους στον επίσημο τομέα μετά τις γερμανικές εκλογές.

 

γ) Ενδείξεις τον τελευταίο μήνα ανάσχεσης της επιρροής της αριστεράς αλλά και ενδείξεις επίσης των προθέσεών του μετασχηματισμού από αντισυστημική σε συστημική πολιτική δύναμη.
 

δ) Η επιστροφή κεφαλαίων στις ελληνικές τράπεζες και οι προσδοκίες ανακεφαλαιοποίησης μειώνουν τα επιτόκια καταθέσεων. Αποτέλεσμα αυτού είναι κάποια κεφάλαια να αρχίζουν να βλέπουν πάλι την διασπορά στο χρηματιστήριο σαν συνετή επιλογή.
 

ε) Για πρώτη φορά μετά τη χρεοκοπία έξοδος ελληνικών επιχειρήσεων για χρηματοδότηση μέσω τραπεζικού δανεισμού ή ομολογιακών εκδόσεων στις διεθνείς αγορές.

ζ) Προς το παρόν οι ξένοι που ασχολούνται με την Ελλάδα είναι κεφάλαια υψηλού ρίσκου και όχι συνηθισμένα συντηρητικά συνταξιοδοτικά κεφάλαια που επενδύουν σε ανεπτυγμένες αγορές. Η έναρξη των δημοσιεύσεων θετικών εκθέσεων για ελληνικές μετοχές θα βοηθήσει στην δραστηριοποίηση αυτών των κεφαλαίων, αλλά θα χρειαστεί πρώτα να οριστικοποιηθεί η αποφυγή του κινδύνου της δραχμής. Αυτό θα γίνει, όπως έχουμε αναφέρει αναλυτικά, με την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων, των αποκρατικοποιήσεων και την μείωση της επιρροής των άκρων στο πολιτικό σκηνικό. 

Βλέπε: Τι θα κρίνει την οριστική παραμονή της Ελλάδας στο Ευρώ

η) Με την ενεργοποίηση ευθύς εξ αρχής αυτού του κύκλου ανόδου μιας μερίδας  ελλήνων ιδιωτών  σημαντικό στοιχείο της οποίας αποτελούν έλληνες εφοπλιστές μικρού και μεσαίου διαμετρήματος.
Ο συγκεκριμένος χώρος του εφοπλιστικού κεφαλαίου έχει υποστεί σημαντικές απώλειες στις επιχειρηματικές δραστηριότητες λόγω της κατάστασης που επικρατεί στον κλάδο διεθνώς και της υψηλής μόχλευσης που διακρίνει τον κλάδο. Η δραστηριοποίηση στο χρηματιστήριο μιας μερίδας εξ αυτών  στη συγκεκριμένη φάση αποτελούσε μονόδρομο ανάκτησης  απωλειών και «ανάσας» στο πλήγμα που έχουν δεχτεί τα περιουσιακά τους στοιχεία.

θ) Λίγοι  βασικοί μέτοχοι έχουν αυξήσει τις θέσεις τους στην αγορά. Κάποιοι λόγω του τρόμου της χρεοκοπίας είχαν έτοιμα σχέδια εγκατάλειψης των εταιρειών και της χώρας.  Αρκετοί δεν είχαν τη  ρευστότητα για να αυξήσουν τις θέσεις τους.

Η εμπειρία της κρίσης που προκάλεσε η χρεοκοπία είναι πρωτόγνωρη για την γενιά των βασικών μετοχών που έχει στα χέρια της το τιμόνι των περισσότερων εισηγμένων και μη.  Καθώς  για πολλούς εξ αυτών έχει αλλάξει  η θεώρηση που είχαν για τον κόσμο, με την αύξηση των συντηρητικών επιλογών έναντι της ανάληψης ρίσκου είναι πιθανό να δούμε προσπάθεια ρευστοποίησης μετοχών προς εξασφάλιση της ασφάλειας που προσφέρουν τα μετρητά, πολύ νωρίτερα σε σχέση με παλαιότερους ανοδικούς κύκλους της αγοράς.  Αυτό έχει περισσότερες πιθανότητες να συμβεί σε περιπτώσεις που τα θεμελιώδη δεν δικαιολογούν τις χρηματιστηριακές αποτιμήσεις και οι βασικοί μέτοχοι λόγω της ασύμμετρης πληροφόρησης που διαθέτουν το γνωρίζουν.

Μέχρι τώρα είδαμε στο ελληνικό χρηματιστήριο το πρώτο κύμα ανόδου στο οποίο ανέβηκαν όλες οι μετοχές σχεδόν, όπως η πλημμυρίδα σηκώνει όλες τις βάρκες που είναι δεμένες στο λιμάνι.

Στη δεύτερη φάση θα δούμε να συνεχίζουν οι μετοχές των εταιρειών που θα εμφανίσουν θετικά νούμερα στους ισολογισμούς και σχετικές απτές προσδοκίες.

Το σκηνικό αυτό θα μπορούσε να ανατραπεί είτε από κάποιο εσωτερικό ατύχημα όπως είπαμε πριν είτε από επιδείνωση του διεθνούς κλίματος.

Βλέπε: Τα ποιοτικά της διόρθωσης ορίζουν τα όρια ανόδου του 2013