από Μαρία Μπαλοδήμου

δημοσιεύθηκε στην Εστία

Ο όρος «στρατηγική φιλανθρωπία» μπορεί και να είναι παντελώς άγνωστος σε ιδρύματα της χώρας μας που ασφυκτιούν εγκλωβισμένα σε απαρχαιωμένα καταστατικά του περασμένου και προπερασμένου αιώνα και σε κληροδοτήματα τα οποία δεν εξυπηρετούν πλέον τις ανάγκες της σύγχρονης Ελλάδος, πόσο μάλλον αυτής, της τελευταίας οικονομικής κρίσεως.

Τα σύγχρονα όμως φιλανθρωπικά ιδρύματα με έδρα την Ελλάδα ή το εξωτερικό, όχι μόνον γνωρίζουν τι σημαίνει «στρατηγική φιλανθρωπία», αλλά την έχουν ως προγραμματική φιλοσοφία τους, η οποία καθορίζει και τους μακροπρόθεσμους στόχους του καθενός από αυτά.

Η φιλοσοφία όμως αυτή των μακροπρόθεσμων στρατηγικών πρωτοβουλιών, δεν εμπόδισε τα σύγχρονα και σοβαρά ιδρύματα να προσεγγίσουν με ιδιαίτερη ευαισθησία και αποτελεσματικότητα τα προβλήματα που ανακύπτουν από την παρούσα οικονομική κρίση και που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση και βραχυπρόθεσμες προσεγγίσεις.

Παράδειγμα για ιδιαίτερα επιτυχημένη βραχυπρόθεσμη στρατηγική του προσέγγιση, αποτελεί το «Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος» (ΙΣΝ) που μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα (από τον Οκτώβριο του 2012), ενέκρινε μια νέα σειρά δωρεών (100.000.000 ευρώ) για την στήριξη όσων βρίσκονται στη μεγαλύτερη ανάγκη, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη συνεχιζόμενη κοινωνικοοικονομική κρίση. Ήδη το Ίδρυμα έχει εγκρίνει δωρεές συνολικού ύψους 45.000.000 ευρώ προς διαφόρους Μη Κερδοσκοπικούς Οργανισμούς σε όλη την Ελλάδα. Η οικονομική αυτή έκτακτη βοήθεια, μοιράζεται σε νοσοκομεία, βιβλιοθήκες, παιδικούς σταθμούς, σχολεία ειδικής αγωγής, έχουν ήδη δοθεί κονδύλια για την εκπαίδευση και τη σίτιση παιδιών, για τους ηλικιωμένους, για δημιουργία ξενώνων, για κινητές ιατρικές μονάδες, για το Συμβούλιο Προσφύγων και το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής, για την Εθνική Ομάδα Ποδοσφαίρου, για υποτροφίες σε μεταπτυχιακούς φοιτητές και για πολιτιστικά προγράμματα που δε πρέπει να σταματήσουν, αλλά και για προγράμματα που δε πρέπει να σταματήσουν, αλλά και για προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης άνεργων νέων.

Μπαίνω στον πειρασμό να αντιγράψω την αιτιολογία της «βραχυπρόθεσμης αυτής προσέγγισης», όπως είναι διατυπωμένη στο ενημερωτικό τεύχος με τα νέα και τις δωρεές του ΙΣΝ: «Σε μια περίοδο όπου η έμφαση δίνεται όλο και περισσότερο στην δημιουργία του κατάλληλου πλαισίου και των υποδομών για την επίτευξη της μελλοντικής ανάπτυξης, η προσοχή μας στρέφεται στην επιδεινούμενη κατάσταση της καθημερινότητας και τις έκτακτες ανάγκες του σήμερα. Οι πλέον μη προνομιούχες και υποβαθμισμένες κοινότητες στην Ελλάδα, καθώς και ένα αυξανόμενο τμήμα της μεσαίας τάξης, βρίσκονται εν μέσω μιας ανθρωπιστικής κρίσης».

Η ιδιωτική πρωτοβουλία, σε αντίθεση με την κρατική, διαπιστώνει και ενεργεί άμεσα. Κι όλα αυτά, ενώ συνεχίζεται από το ίδρυμα αυτό, το μεγαλεπήβολο σχέδιο της ανέγερσης της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Εθνικής Βιβλιοθήκης μέσα σε ένα όμορφο και εκπαιδευτικό πάρκο στο Δέλτα Φαλήρου, ένα έργο που θα ξεπεράσει σε κόστος τα 500.000.000 ευρώ. Το έργο αυτό είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της «στρατηγικής φιλανθρωπίας», αφού φιλοδοξία του Ιδρύματος είναι το υπό κατασκευή «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος», να προσφέρει νέες προοπτικές για ένα καλύτερο μέλλον «αναζωογονώντας την πόλη της Αθήνας και επιφέροντας μακροχρόνιες πολιτιστικές, εκπαιδευτικές και κοινωνικές αλλαγές».

Το καλοκαίρι που μας πέρασε, το ΙΣΝ διοργάνωσε στην Αθήνα το πρώτο διεθνές συνέδριο με κεντρικό θέμα «Ο ρόλος των κοινωφελών ιδρυμάτων κατά τη διάρκεια οικονομικών κρίσεων». Με την κοινωνικοοικονομική κρίση να απασχολεί όλα τα ιδρύματα της Ευρώπης, ακούστηκαν ενδιαφέρουσες απόψεις και θέσεις τόσο από εκπροσώπους του χρεωμένου Ευρωπαϊκού Νότου όσο και από τα ιδρύματα της Αμερικής που ήδη έχουν μια πιο εμπεριστατωμένη εμπειρία διαχείρισης κρίσεων.

Στο επόμενο συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί εφέτος το καλοκαίρι ξανά στην Αθήνα με πρωτοβουλία του ΙΣΝ, πρέπει και πάλι να λάβουν μέρος εκπρόσωποι άλλων φιλανθρωπικών ιδρυμάτων της χώρας μας, κυρίως όμως, οι ανώτεροι υπάλληλοι και πολιτικοί προϊστάμενοι των αρμοδίων Υπουργείων για να κατανοήσουν ποιος είναι ο ρόλος τους, ποιοι θα πρέπει να είναι μακροπρόθεσμοι και βραχυπρόθεσμοι στόχοι τους και με τι ταχύτητα πρέπει να κινηθούν για να πετύχουμε τη μετάβαση από ένα κράτος πρόνοιας σε μια κοινωνία πρόνοιας, χωρίς να υποφέρει όλο και μεγαλύτερο κομμάτι του ελληνικού πληθυσμού.

25-01-2013

Η επίσημη ιστοσελίδα του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου: http://www.snf.org/EL/index.php