από Παντελή Γαλιατσάτο

δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή

 

Το βιβλίο του Κώστα Μητσοτάκη «Μπροστά από την Εποχή της, Η Κυβέρνηση της Ν.Δ. 1990-93» (Εκδόσεις Εστία, με επιμέλεια του Ι. Παλαιοκρασσά), δεν είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο και δεν αποτελεί ξεκαθάρισμα λογαριασμών με τους πολιτικούς του αντιπάλους. Πρωταρχικός του στόχος είναι να αποδείξει τον τίτλο του: ότι η κυβέρνηση αυτή ήταν μπροστά από την εποχή της, ότι επέδειξε διορατικότητα και έλαβε στρατηγικές αποφάσεις που ακολούθησε η Ελλάδα ώς σήμερα.

Πουθενά αλλού αυτό δεν γίνεται τόσο σαφές όσο στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και του ασφαλιστικού. Στην εξωτερική πολιτική, στρατηγικός στόχος του κ. Μητσοτάκη ήταν «να ακολουθήσει η Ελλάδα μια ορθόδοξη πολιτική ανεπιφύλακτης και ενεργού συμμετοχής στις συμμαχίες της Δύσης (ΝΑΤΟ και ΕΟΚ), στις οποίες ανήκε, και να τις αξιοποιήσει τόσο από πλευράς οικονομικών, αμυντικών και γεωπολιτικών πλεονεκτημάτων, όσο και για να επιδιώξει να επιλύσει τις μεγάλες εκκρεμότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής σε σχέση με την Τουρκία και όχι μόνο».

Στο κεφάλαιο για την εξωτερική πολιτική, ο κ. Μητσοτάκης παραθέτει σημαντικές αποφάσεις που ελήφθησαν τότε και επιβεβαιώθηκαν χρόνια αργότερα, όπως την αναγνώριση του κράτους του Ισραήλ και την ευρωπαϊκή στροφή του Κυπριακού «στη διάσκεψη του Δουβλίνου, τον Ιούνιο του 1990, όπου για πρώτη φορά αποφασίστηκε ότι προϋπόθεση της πορείας της Τουρκίας προς την Ευρώπη είναι η πρόοδος στην επίλυση του Κυπριακού», αλλά και τη συμβολή της κυβέρνησης της Ν.Δ. στην απόφαση για ευρωπαϊκή πορεία της Κύπρου. Στα ελληνοτουρκικά, «την εγκατάλειψη του Ανδρεϊκού δόγματος ότι δεν έχουμε να συζητήσουμε τίποτε με τους Τούρκους, εκτός από το θέμα της υφαλοκρηπίδας» και την αντικατάστασή του με την αρχή του διαλόγου στη βάση του απόλυτου σεβασμού: πρώτον, της εδαφικής κυριαρχίας των δύο πλευρών, δεύτερον, των Συνθηκών που έχουν υπογράψει και τρίτον, των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου, ένα πλαίσιο, το οποίο ακολούθησε έκτοτε η εξωτερική μας πολιτική.

Η πρώτη μεγάλη πρόκληση για την κυβέρνηση Μητσοτάκη ήταν ο πόλεμος του Κουβέιτ, τον Αύγουστο του 1990. Εκεί έγινε σαφής ο «δυτικός αναπροσανατολισμός» της χώρας. Το «μοιραίο θέμα» ωστόσο για την κυβέρνηση ήταν η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, με συνέπεια την ανάδειξη του ζητήματος της ονομασίας της ΠΓΔΜ. Ο κ. Μητσοτάκης επιρρίπτει την ευθύνη για την αρνητική αυτή εξέλιξη στην «επιμονή της Γερμανίας για την ανεξαρτησία της Κροατίας, που τελικά οδήγησε στην οριστική διάλυση της Γιουγκοσλαβίας στη μοιραία συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. τον Δεκέμβριο του 1991».

Αναφορές στον Σαμαρά

Στο μοιραίο ζήτημα πάντως, ο κ. Μητσοτάκης είναι πάντως εξαιρετικά φειδωλός σε αιχμές και πολεμική. Στον κ. Αντ. Σαμαρά αναφέρεται δύο φορές. Την πρώτη με αφορμή τη ανωτέρω συνάντηση (Δεκέμβριος 1991) όπου «ελήφθη και η απόφαση για την ονομασία των Σκοπίων, όταν ο υπουργός Εξωτερικών, Α. Σαμαράς, εξασφάλισε τη διατύπωση που είχε ζητήσει, η οποία υπονοούσε συμβιβασμό στο πλαίσιο μιας σύνθετης ονομασίας, που θα περιλάμβανε το όνομα Μακεδονία». Και τη δεύτερη, μετά τη συνάντηση των αρχηγών, τον Απρίλιο του 1992, όπου «αποχώρησε από τη θέση του ο Αντώνης Σαμαράς και την ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών ανέλαβε προσωπικά ο πρωθυπουργός». Ως επίτευγμά του στην υπόθεση αυτή ο κ. Μητσοτάκης αναφέρει ότι «πέτυχε να πείσει την Ευρωπαϊκή Ενωση στη σύνοδο της Λισσαβώνας να υιοθετήσει πλήρως τη βασική ελληνική θέση, δηλαδή τη μη χρήση του ονόματος Μακεδονία, χρησιμοποιώντας γεωπολιτικά επιχειρήματα (αποσταθεροποίηση της Ελλάδας)». Επίσης, ότι απέτρεψε την αναγνώριση των Σκοπίων με το όνομα Μακεδονία από την κυβέρνηση Μπους και κατάφερε να κρατήσει ζωντανό το θέμα ώς σήμερα. Το βιβλίο θα παρουσιαστεί στις 25 Φεβρουαρίου στο Ιδρυμα Μείζονος Ελληνισμού.

Το ασφαλιστικό

Οπως περιγράφει στο βιβλίο του ο κ. Μητσοτάκης, στο ασφαλιστικό η κυβέρνηση της Ν.Δ. παρέλαβε ένα άναρχο σύστημα με 250 Ταμεία, «το καθένα με δικούς του όρους σε ό,τι αφορά την κάλυψη, το ύψος και το είδος των συντάξεων ή άλλων παροχών». Αν και λόγω της υπογεννητικότητας το σύστημα οδηγείτο σε αδιέξοδο, «καμιά πολιτική ηγεσία δεν τόλμησε να θίξει τα κακώς κείμενα». Ο κ. Μητσοτάκης επισημαίνει μάλιστα «ότι ακόμα και επί χούντας η σχετική προσπάθεια απέτυχε».

Στο ασφαλιστικό, η κυβέρνηση Μητσοτάκη κινήθηκε γρήγορα με τρεις νόμους–πλαίσια, και ήδη από το 1990 εισήγαγε ρυθμίσεις για να αποφύγει την κατάρρευση του συστήματος, μεταξύ άλλων με αύξηση των ορίων ηλικίας, εισαγωγή κρατήσεων στους δημοσίους υπαλλήλους και υπαλλήλους ΔΕΚΟ. Ηταν όμως ο τρίτος νόμος του 1992, ο νόμος Σιούφα, «με τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος με αρχές γενικής εφαρμογής για όλους τους εργαζομένους που εισέρχονται στην αγορά εργασίας, που απέτρεψε τη χρεοκοπία του συστήματος. Από δημοσιονομικής πλευράς, δημιούργησε την περίφημη “άσπρη τρύπα” επιτρέποντας την είσοδο της Ελλάδας στην ΟΝΕ». Οι προβλέψεις για μεταβατικές περιόδους τού έδωσαν σχετικά ήπιο χαρακτήρα, «έτσι ώστε η ριζοσπαστική αυτή μεταρρύθμιση να περάσει χωρίς πολλές αντιδράσεις».

Πηγή: Καθημερινή