από Μπάμπη Παπαδημητρίου

δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή

 

Η πολιτική θητεία της Μάργκαρετ Θάτσερ μας επιτρέπει τον πιο χρήσιμο διαχωρισμό στην πρόσφατη ιστορία. Μέχρι τη δεκαετία του ‘80, τα πάντα έπρεπε να γίνουν από το κράτος. Το οποίο καθοδηγούσε η κυβέρνηση. Που τη διεύθυναν τα κόμματα. Που κέρδιζαν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ωστε να μπορούν να κατευθύνουν την οικονομία.

Ο καπιταλισμός ήταν κρατικός. Ο μονοπωλιακός και ιμπεριαλιστικός καπιταλισμός χρειαζόταν το κράτος όσο τίποτε άλλο. Η μεταπολεμική οικονομία και πολιτική συνέχισαν την «επιτυχία» με την οποία ξεπεράστηκε η Μεγάλη Κρίση όταν ξέσπασε ο Δεύτερος Πόλεμος. Δύο γενιές πολιτικών δεν τόλμησαν να αναμετρηθούν με το απόλυτο δόγμα που ήθελε την κοινωνία να κυβερνάται καλά μόνον όταν το κράτος επέλυε «καλά» τα προβλήματα του πληθυσμού. Η γενιά της Θάτσερ απέδειξε ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν πολύ διαφορετικά και, κατά κανόνα, καλύτερα. Η Θάτσερ ευτύχησε να ακούσει τον αντίπαλο αρχηγό του Νέου Εργατικού κόμματος, πρωθυπουργό μακροβιότερο εκείνης, να ασπάζεται τη βασική αρχή των πολιτικών της. «Κατά τεκμήριο, είναι καλύτερο να εμπιστευθούμε την οικονομική δραστηριότητα στον ιδιωτικό τομέα», παραδέχτηκε ο Τόνι Μπλερ.

Σε αντίθεση με βολικούς μύθους του Βαλκάνιου «σοσιαλισμού», που ταλαιπωρεί πάντοτε την ελληνική κοινωνία, ο θατσερισμός δεν ταυτίζεται με το μονεταρισμό. Ο Φρίντριχ Χάγιεκ είχε ευκρινώς εξηγήσει ότι το δόγμα Φρίντμαν για τον έλεγχο επί της ποσότητας του χρήματος σε κυκλοφορία, αποτελούσε μέρος της παράδοσης που ενέπνευσαν οι μεγαλειώδεις θεωρίες του Κέινς και όχι το αντίθετο!

Η μέθοδος Θάτσερ είχε κατά πρώτο και κύριο λόγο μια σπουδαία ηθική βάση. Καθόλου δεν περιορίστηκε σε κάποια μέθοδο διευθέτησης της τρέχουσας οικονομικής πολιτικής. Την ξεχωριστή αξία της μεγάλης πολιτικού, οι παλαιότεροι «αριστεροί» ανακαλύψαμε όταν εξαντλήθηκε οριστικά το οπλοστάσιο των κρατικίστικων σοσιαλιζουσών ιδεών. Συνέταξε δίπλα-δίπλα την αξία της ελεύθερης, δηλαδή της ανοικτής, αγοράς με την ανοικτή, δηλαδή ελεύθερη, κοινωνία.

Γι’ αυτό, το νέο που προσέφερε η θατσερική προσέγγιση των, μέχρι τότε, αποτυχημένων φιλελεύθερων ιδεών, ήταν η επαναφορά της εμπιστοσύνης ολόκληρης της κοινωνίας στις αξίες του ατόμου που είναι ελεύθερο να αναπτύξει πρωτοβουλίες.

Στις εμβαπτισμένες στο νεοαριστερό μίσος «αναλύσεις» των ελληνικών μίντια επαναλήφθηκε μονότονα η σκληρότητα της «Μάγκι» έναντι των εργατικών διεκδικήσεων. Η αλήθεια είναι ότι η αποφασιστικότητα της Θάτσερ απελευθέρωσε τη βρετανική κοινωνία από το μεγαλύτερο βαρίδι της, τη δυνατότητα εκβιασμού του κομματικού και γραφειοκρατικού συνδικαλισμού. Η πρόσφατη ελληνική εμπειρία την επιβεβαιώνει.

Πηγή: Καθημερινή