από Θόδωρο Σκυλακάκη*

δημοσιεύθηκε στο www.capital.gr

 

Παρακολουθώ εδώ και καιρό την επανάσταση στο σχιστολιθικό αέριο, που άλλαξε τελείως τα τελευταία τρία χρόνια την ενεργειακή πραγματικότητα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Είχα δε την ευκαιρία σε επίσκεψη αντιπροσωπείας της Επιτροπής Περιβάλλοντος στην Ουάσιγκτον, να συζητήσω το θέμα επισταμένως με πλήθος Αμερικανούς αξιωματούχους σε πολύ υψηλό επίπεδο. Τόσο στο Κογκρέσο, με τον Πρόεδρο της αρμόδιας Επιτροπής, όσο και με εκπροσώπους περιβαλλοντικών οργανώσεων και μεγάλων επιχειρήσεων στο American Security Project, αλλά και στην πανίσχυρη Environmental Protection Agency.

Από οικονομικής πλευράς η επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου (shale gas), εκτός από την άμεση επίπτωση στο αμερικανικό ΑΕΠ και την κάλυψη όλων των αναγκών των ΗΠΑ σε φυσικό αέριο, σε τιμές στο 1/3 των ευρωπαϊκών και στο ¼ των ασιατικών, πιέζει προς τα κάτω την τιμή της ενέργειας γενικότερα στις ΗΠΑ και μειώνει το έλλειμμα του εξωτερικού τους ισοζυγίου διευκολύνοντάς τις να τυπώνουν δολάρια χωρίς σοβαρές επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Ταυτόχρονα αποτελεί τον καταλύτη μιας νέας βιομηχανικής άνθησης, καθώς ενεργειοβόρες βιομηχανίες οδεύουν ή επιστρέφουν στις ΗΠΑ, όχι μόνο από την Ευρώπη, αλλά ακόμα και από την Κίνα, αφού οι χαμηλές τιμές της ενέργειας είναι σημαντικότερες για αυτές από τα φθηνά εργατικά. Ακόμα και η BMW, για ένα καινούριο αυτοκίνητό της (για το πιο ενεργειοβόρο τμήμα του), έχει κάνει συνεργασία με αμερικανική εταιρεία στην Utah, όπου βρίσκει κανείς την φθηνότερη ενέργεια στον κόσμο (από υδροηλεκτρικό εργοστάσιο, οι τιμές του οποίου πιέζονται και από το ανταγωνιστικό σε αυτό πάμφθηνο σχιστολιθικό αέριο, που υποκαθιστά σταδιακά το κάρβουνο ως βάση της αμερικανικής ηλεκτροπαραγωγής).

Τώρα οι Αμερικανοί συζητούν αν θα εξάγουν ή όχι το αέριο τους (έχουν σταματήσει να αυξάνουν την παραγωγή λόγω αδυναμίας διάθεσης), κυρίως σε συμμαχικές χώρες που θα ήθελαν  προνομιακά να ενισχύσουν ή θα το κρατήσουν αποκλειστικά στις ΗΠΑ, ως βάση μιας νέας βιομηχανικής αναγέννησης. Με πιθανότερο κάποιο συνδυασμό των δύο εκδοχών.

Στην Ελλάδα τώρα πληρώνουμε πανάκριβα το φυσικό αέριο, σε τιμές 30% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Και είμαστε δέσμιοι μέχρι το 2019, όταν στην καλύτερη περίπτωση θα αποκτήσουμε ίσως πρόσβαση σε δεύτερη σοβαρή πηγή αερίου, άγνωστο όμως ακόμα σε ποιες τιμές. Οι ακριβές τιμές στο φυσικό αέριο ανεβάζουν το κόστος όχι μόνο στη βιομηχανία και τα νοικοκυριά που το χρησιμοποιούν, αλλά και στην ηλεκτροπαραγωγή, αυξάνοντας συνολικά το κόστος της ενέργειας στην Ελλάδα και υπονομεύοντας με τρόπο θανάσιμο την ελληνική ανταγωνιστικότητα σε σειρά βιομηχανιών και επιχειρήσεων, οι οποίες έχουν βρεθεί σε απόγνωση και είναι έτοιμες να κλείσουν ή να μεταφέρουν εκτός Ελλάδος τις δραστηριότητές τους.

Αν είχαμε πρόσβαση στο αμερικανικό φυσικό αέριο μέρος του προβλήματος αυτού θα λυνόταν καθώς, ακόμα και μετά την μετατροπή σε LNG (υγροποίηση δηλαδή του αερίου) και τον υπολογισμό του κόστους μεταφοράς, το αμερικανικό αέριο θα ήταν 30-40% φθηνότερο από αυτό που πληρώνουμε σήμερα.

Συνεπώς έχει ιδιαίτερη σημασία να ζητήσει η Ελλάδα ειδική άδεια από τις ΗΠΑ για να είναι από τις πρώτες χώρες που θα εισάγουν σχιστολιθικό αέριο. Η επικείμενη συνάντηση Α. Σαμαρά με τον Πρόεδρο Μπ. Ομπάμα, αποτελεί προς τούτο ιδανική ευκαιρία, μια που η χώρα μας ικανοποιεί όλες τις προδιαγραφές που θέτουν οι Αμερικανοί διαμορφωτές πολιτικής (αν βέβαια καταλήξουν τελικά οι ΗΠΑ σε αυτή την γεωπολιτική απόφαση).  Αγοράζουμε πανάκριβα φυσικό αέριο από ένα μόνο προμηθευτή, είμαστε ιστορικός και παραδοσιακός σύμμαχος των ΗΠΑ και βρισκόμαστε σήμερα σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Έχουμε λοιπόν ανάγκη τη βοήθειά τους, με μια κίνηση που επί της ουσίας θα είναι αμοιβαίου οφέλους (win-win) και για τις δύο πλευρές. Θέτω το θέμα αυτό και δημόσια με το άρθρο αυτό, αλλά βέβαια και κατ’ ιδίαν –εγγράφως- προς τον αρμόδιο υπουργό, ενημερώνοντας παράλληλα και για τις σχετικές διερευνητικές ενέργειες που έκανα για το θέμα στις ΗΠΑ.

Σε ό,τι αφορά τέλος την αξιοποίηση πιθανών κοιτασμάτων σχιστολιθικού αερίου στην Ελλάδα, πρόκειται για υπόθεση τεχνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά πολύ περισσότερο πολύπλοκη, στην οποία θα αναφερθώ σε επόμενο άρθρο, αφού ολοκληρώσω την έρευνα την οποία ξεκίνησα μιλώντας με πλήθος ειδικών στις ΗΠΑ.

*Ο Θ. Σκυλακάκης είναι πρόεδρος της Δράσης, Ευρωβουλευτής, μέλος της Συμμαχίας Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη.

Πηγή: Capital