από Χριστόφορο Ματιάτο

δημοσιεύθηκε στο Αττικό Βήμα στις 19 Ιουλίου 2013

Ως γνωστόν, οι Ερυθρόδερμοι είναι συμπαθέστατοι άνθρωποι. Σ’ αυτό τείνουν να συμφωνήσουν σήμερα ακόμα και εκείνοι που τους φέρθηκαν εξαιρετικά αντιπαθητικά σε παλαιότερες εποχές, περιορίζοντάς τους σημαντικά σε αριθμό αλλά και στον χώρο. Από τις γενικές μας γνώσεις, καθώς και από κάποιες κλασσικές ταινίες, έχουμε συγκρατήσει, ανάμεσα σε ποικίλα ενδιαφέροντα ήθη, έθιμα και συνήθειές τους, το ότι κατά καιρούς χορεύουν αξιοθέατους τελετουργικούς χορούς, χοροστατούντων γενναίων φυλάρχων και αποτελεσματικών μάγων που ακούν σε ονόματα όπως Μαχμούρης Λύγξ, Σχιζοφρενική Αλεπού κ.τ.λ. Οι χοροί όμως αυτοί έχουν σημαντικές μαγικές ιδιότητες. Αν μια φυλή θέλει βροχή, χορεύει τον σχετικό χορό και βρέχει. Τα μέλη της δεν έχουν παρά να ανοίξουν τις ομπρέλλες τους ή τα αλεξιβρόχια τους αν μετέχουν της ελληνικής παιδείας.

Αυτόν τον καιρό, τα πολιτικά μας κόμματα, που έχουν κάποια κοινά σημεία με τις πέραν του Ατλαντικού φυλές, ασφαλώς δεν διαθέτουν γενναίους φυλάρχους και απαράμιλλους μάγους, κάποιοι μάλιστα είναι πεπεισμένοι ότι συνδυάζουν και τις δύο ιδιότητες με τον καλύτερο και αρμονικότερο τρόπο, ετοιμάζονται να χορέψουν πάλι συνήθη και προσφιλέστατο σ’ αυτά χορό, το χορό της συνταγματικής αναθεωρήσεως. Το καθένα από αυτά, δίκην φυλής Ερυθροδέρμων, χοροπηδώντας γύρω από το ιδεολογικό του τοτέμ, υπό τους ήχους τυμπάνων ή άλλων μουσικών οργάνων περισσότερο οικείων στην καθ’ ημάς Ανατολή, μπαγλαμάδων ενδεχομένως, προσπαθεί να εξασφαλίσει στον ευτυχή ελληνικό λαό το τέλειο σύνταγμα, στα πλαίσια του οποίου πολιτικοί φύλαρχοι, πολιτικοί μάγοι και πολιτικές φυλές θα μπορέσουν να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους και να μεγαλουργήσουν. Βάσκανος μοίρα φαίνεται να καταδίκασε τις προηγούμενες προσπάθειες στο να διαψεύσουν τις μεγάλες προσδοκίες και τις χρηστές ελπίδες των αναθεωρησάντων.

Οι συνεχείς αναθεωρήσεις των συνταγμάτων στον τόπο μας τα τελευταία χρόνια μόνο ως νοσηρό φαινόμενο μπορεί να θεωρηθούν. Απλώς δείχνουν ένα πολιτικό σύστημα που δυσκολεύεται να διαμορφώσει κατάλληλους και με προοπτική κάποιας διάρκειας κανόνες συνταγματικού δικαίου και κατόπιν να συμμορφωθεί προς αυτούς. Έχει δηλαδή μια σοβαρή διπλή αδυναμία. Θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι ισχύει πλέον παρ’ ημίν το ακόλουθο αξίωμα: «Τίποτε δεν είναι πιο αναθεωρητέο από ένα αναθεωρηθέν σύνταγμα.»

Βεβαίως, υπάρχει η υποψία ότι ίσως αυτές οι αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις να γίνονται με την κρυφή ελπίδα, πως τυχαία ή κατά λάθος, κάποια απ’ αυτές θα είναι η καλή. Καλή για όλους υποτίθεται. Αλλά αυτό δεν φαίνεται δυνατό. Αποδεκτό, αν όχι από όλους, τουλάχιστον όμως από μία σημαντική και σταθερή πλειοψηφία, θα έπρεπε να είναι δυνατό. Αυτό πάντως θα απαιτούσε ένα συναινετικό Σύνταγμα, ένα Σύνταγμα που θα συνέτασσε και δεν θα αποσυνέτασσε, ένα Σύνταγμα και όχι ένα Αποσύνταγμα (απόπειρα νεολογισμού που θα μπορούσε να πάει μακριά, μέχρι και το Αποσυνταγματικό Δίκαιο, που στον τόπο μας θα είχε ασφαλώς αξιόλογο πεδίο δράσεως). Από τη στιγμή όμως που κάθε ελληνικό πολιτικό κόμμα θεωρεί καθήκον, υποχρέωση και συμφέρον να μεγιστοποιήσει την διαφοροποίησή του από τα άλλα, ακόμα και στο συνταγματικό πεδίο, δεν υπάρχουν πολλές ελπίδες για ένα κείμενο που να ανταποκρίνεται σε όσα μπορεί ευλόγα να περιμένει ένας λαός από αυτό. Κάθε πολιτική φυλή θα χορέψει τον δικό της χορό για το δικό της σχέδιο και η κατάληξη θα είναι ένα σαιξπηρικό «Πολύ κακό για τίποτε», που είναι και αυτό βασικό πολιτικό αξίωμα παρ’ ημίν.

Άλλη υποψία για την ακατάσχετη τάση αναθεωρήσεως του Συντάγματος που διακατέχει και διαποτίζει όλο το πολιτικό μας σύστημα είναι ότι αποβλέπει στο να μεταθέσει τις ευθύνες από πρόσωπα και πρακτικές σε άρθρα, παραγράφους, εδάφια ενός κειμένου που τείνει να γίνεται ολοένα λιγότερο ευχάριστο στην ανάγνωση και περισσότερο δύσπεπτο. Το Σύνταγμα είναι πάντως πάντοτε αθωότερο απ’ ό,τι λέγεται και νομίζεται, οπωσδήποτε δε αθωότερο πολλών απ’ αυτούς που καλούνται να το εφαρμόσουν, αφού ορκίστηκαν να υπακούουν σ’ αυτό.

Οι ετερόκλιτες προτάσεις που ακούγονται από διάφορα σημεία του πολιτικού ορίζοντα για μια προσεχή συνταγματική αναθεώρηση είναι πολύ δύσκολο να αποτελέσουν ένα ομοιογενές και λειτουργικό συνταγματικό πλαίσιο. Θα μπορούσαν ίσως να αποτελέσουν μια συμπαθητική συνταγματική κουρελού ή έναν εξίσου συμπαθή συνταγματικό τραγέλαφο. Και τα δύο δεν είναι ό,τι καλύτερο. Βεβαίως υπάρχει και η παγκαλική αντίληψη περί συνταγματικής αναθεωρήσεως που ενδεχομένως να ασκεί ακόμη υποσυνείδητα κάποια επίδραση σε διακεκριμένα μέλη του πολιτικού μας συστήματος. Η αντίληψη αυτή επιτρέπει να μπει ο,τιδήποτε στο Σύνταγμα με την ακόλουθη συλλογιστική: «Την πρώτην ημέραν που θα το διαβάση ο κόσμος, θα εκπλαγή. Την επομένην θα πη: ‘Για να δούμε. Μπορεί να είναι καλό!’ Μετά από 5-6 ημέρες θα το έχη ξεχάσει.» (Διευκρινίζεται ότι πρόκειται για τον Πάγκαλο τον πρεσβύτερο, εκείνον του «Θόδωρος κερνά και Θόδωρος πίνει», όχι τον νεότερο, εκείνον που έκανε λόγο περί συμφαγόντων.)

Ελπίζεται πάντως ότι οι γενναίοι φύλαρχοι και οι παντοδύναμοι μάγοι που θα οδηγήσουν τα μέλη των φυλών τους γύρω από τα τοτέμ στον χορό της αναθεωρήσεως, δεν θα τον μπερδέψουν με άλλους χορούς, εκείνον της βροχής ας πούμε, με ολέθρια αποτελέσματα για όλους.

Πηγή: Αττικό Βήμα