από Αλέξανδρο Ηλιόπουλο

δημοσιεύθηκε στο www.newsplus.gr

Τί έχετε κάνει εσείς προσωπικά τα τελευταία 3 χρόνια για να ξεϕύγετε από την κρίση;

Στο μυαλό μου έρχεται μια έρευνα προ διετίας, η οποία είχε αναδείξει πως το 70% των νέων δεν έχει προσωπικό σχέδιο. Όχι οτι έχουν οι μεγαλύτεροι, άλλωστε το πρόσϕατο αποκαλυπτικό άρθρο του Χρήστου Χωμενίδη, αναδεικνύει με εξαιρετική ακρίβεια εκείνο το (αρκετά μεγάλο και «γερασμένο») κομμάτι της Ελληνικής Κοινωνίας που δεν θα ξεπεράσει τη κρίση ποτέ, διότι τόσα χρόνια έμαθε να λειτουργεί αλλιώς, στο «ρελαντί».

Έχουμε 3 χρόνια από τότε που μπήκαμε στο Μνημόνιο. Όλοι μας διαπιστώσαμε πως το πάρτυ τελείωσε και πως τα δύσκολα έρχονται. Ασχοληθήκαμε εκτενέστατα με την οικονομική κρίση, εξαντλήσαμε κάθε πολιτική, κοινωνική και οικονομική πτυχή της συζήτησης και κατανοήσαμε πλήρως το πρόβλημα, τα αίτιά του, και τις προτεινόμενες λύσεις του (ασχέτως αν αρκετοί που ωϕελήθηκαν από τη κατάσταση των τελευταίων δεκαετιών δεν το παραδέχονται δημόσια).

Συνήθως, μετά από τη διαπίστωση ενός αδιεξόδου, ο άνθρωπος ξεκινά να σκέφτεται και να πράττει διαφορετικά, με αποτέλεσμα να γεννιέται κάτι καινούργιο και να έρχεται η αλλαγή . Στη δική μας την περίπτωση όμως αναρωτιέμαι: Μετά από 3 χρόνια συζητήσεων και διαπιστώσεων, τελικά έχει αλλάξει κάτι;

Στην πραγματικότητα οι περισσότεροι από εμάς, έχουμε πέσει θύμα μιας τεράστιας πλάνης : Νομίζουμε ότι η κρίση είναι σαν τη βροχή: για την αντιμετωπίσουμε, προσπαθούμε απλώς να επιβιώσουμε, μέχρι να περάσει και νομίζουμε ότι αυτό είναι αρκετό. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο λάθος μας: το ότι προσαρμοστεί και απλά περιμένουμε.

Η κρίση όμως δεν είναι ένα παροδικό ϕυσικό ϕαινόμενο που θα περάσει από μόνο του. Είναι μια βίαιη, «ανεπιθύμητη» αλλαγή, που θα μείνει στη ζωή μας μέχρι να κάνουμε κάτι για να την ξεφορτωθούμε. Και ενώ η προσαρμογή είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί η επιβίωση ενός οργανισμού,δεν εξασφαλίζει, από μόνη της, την αλλαγή της ποιότητας της ζωής του.

‘Εχει σημασία να ξεχωρίσουμε την έννοια της προσαρμογής από αυτή της αλλαγής. Προσαρμογή σημαίνει να μπορείς να επιβιώνεις με τα νέα δεδομένα που σου «επιβλήθηκαν». Πολλές φορές δε, η προσαρμογή πηγαίνει χέρι χέρι με τον συμβιβασμό. Όταν συμβιβάζεσαι, θα είναι ορατές και απαραίτητες κάποιες αλλαγές στη συμπεριφορά σου και στις απαιτήσεις σου, αλλά δεν θα χρειαστεί από εσένα να αλλάξεις ως άτομο, ως οντότητα, ως προσωπικότητα.

Η αλλαγή, από την άλλη μεριά σημαίνει μετατροπή, μεταβολή, αντικατάσταση συνηθειών, προτύπων, νοοτροπιών, αξιών και τελικά συμπεριφορών. Τα κυριότερα συστατικά της αλλαγής που την διαχωρίζουν από τη προσαρμογή (και τον συμβιβασμό) είναι η επιλογή, η βούληση και ο προσανατολισμός.

Αυτός που αλλάζει, το κάνει πρωτίστως επειδή το έχει επιλέξει. Έχει σκεφτεί, έχει ψάξει μέσα του και έχει καταλήξει ότι το θέλει ο ίδιος, όχι επειδή τον ανάγκασαν οι συνθήκες. Έχει αποφασίσει να αλλάξει επειδή έχει θέσει ένα προσωπικό στόχο και εργάζεται για να τον πετύχει. Σύμϕωνα με τον Kurt Lewin τα βασικά στάδια της αλλαγής , είναι η ενεργοποίηση , η κινητοποίηση και η σταθεροποίηση. Για να επέλθει η αλλαγή, θα πρέπει πρωτίστως ο ϕορέας της να έχει πειστεί για την ανάγκη της.

Η προσαρμογή (και ο συμβιβασμός) είναι το μέσο για να επιβιώσουμε μέσα στην κρίση, αλλά η προσαρμογή από μόνη της δεν θα μας βγάλει από αυτή. Αυτό θα το κάνει η αλλαγή.

Οπότε τελικά τι γίνεται με εμάς σε αυτή τη χώρα; Αλλάζουμε ;

Δεν έχω τέτοια αίσθηση. Για να αλλάξεις θα πρέπει αρχικά να έχεις το σθένος να κοιτάξεις τον εαυτό σου στον καθρέπτη, να παραδεχτείς το αδιέξοδό σου, τα σφάλματά σου. Θα πρέπει να βρεις τον κουράγιο να κυνηγήσεις τις επιθυμίες που ανήκουν σε εσένα και όχι σε άλλους. Θα πρέπει να έχεις την εσωτερική δύναμη να ζήσεις τη ζωή αλλιώς, να τολμήσεις τις διαφορετικές επιλογές σου, χωρίς να σε νοιάζει η αμφισβήτηση των συγγενών, των φίλων, των γειτόνων.

Για αυτό και είμαστε ακόμη σε φάση «αδράνειας». Διότι δεν είμαστε έτοιμοι για αλλαγή. Πέρα από κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις, δεν έχει αλλάξει το παραμικρό στην Δημόσια Ζωή, στην Κυβερνητική Πολιτική, ή στην επιθυμητή σχέση Πολίτη – Κράτους, στις ανθρώπινες σχέσεις, στην αγοραστική συμπεριφορά, στην ιδιωτική επιχειρηματικότητα. Δεν είμαστε έτοιμοι να ζήσουμε αλλιώς, σε κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Τουλάχιστον όχι ακόμα.

Προς το παρόν, έχουμε απλώς προσαρμοστεί και συμβιβαστεί με την υπάρχουσα κατάσταση.

*O Αλέξανδρος Ηλιόπουλος είναι ιδρυτής του Liberal’s Cafe και μέλος της Φιλελεύθερης Συμμαχίας

Πηγή: newsplus