από Γιώργο Καισάριο

δημοσιεύθηκε στο www.capital.gr

Ένα ερώτημα που έχω εδώ και πολύ καιρό, είναι πόσα είναι τα πραγματικά δάνεια σε καθυστέρηση στη χώρα μας. Ναι μεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία, αλλά για να πω την αλήθεια, δεν τα εμπιστεύομαι ούτε στο ελάχιστο.

Από ό,τι φαίνεται όμως, κάποιοι άλλοι επίσης δεν τα εμπιστεύονται και ζητούν αναλυτική κατάσταση. Πιο συγκεκριμένα, όπως θα διαβάσατε σε άρθρο του Capital.gr, πριν μερικές ημέρες, η τρόικα ζήτησε αναλυτικά στοιχεία για όλες τις κατηγορίες ληξιπρόθεσμων δανείων. Αλλά δεν τελειώνει εδώ, επίσης ζητούν την περιγραφή των μεθόδων που χρησιμοποιούνται στη διαχείριση των προβληματικών πιστώσεων, που μάλλον σημαίνει ότι θέλουν να εξετάσουν τη διαδικασία ανάκτησης οφειλών από τις τράπεζες. Πέραν όμως από τα στοιχεία που αφορούν ληξιπρόθεσμες οφειλές 30 ημερών, 60 ημερών, 90 ημερών και 180 ημερών, η τρόικα ζητά πλήρη αναφορά για τις αναδιαρθρώσεις δανείων, καθώς και για τα δάνεια για τα οποία έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια και σημειώνεται αδυναμία είσπραξης.

Το ερώτημα είναι, για ποιο λόγο ξαφνικά ζητάει αυτά τα στοιχεία;

Το πρόβλημα εξαρχής είναι ότι η Ελληνική πολιτεία έχει επανειλημμένα εξαπατήσει τόσο την Ευρώπη όσο και τον ίδιο της τον εαυτό. Η αρχική απάτη ήταν τα Greek statistics. Άπαντες του πολιτικού κόσμου με διάφορες αλχημείες προσπαθούσαν να περάσουν μια οικονομική εικόνα της Ελλάδος διαφορετική από αυτή που ήταν. Αλλά όταν δεν ξέρεις πόσα χρωστάς, που τα χρωστάς και πόσους δημοσίους λειτουργούς έχεις, επόμενο είναι να πτωχεύσεις.

Σαν αποτέλεσμα, όταν εμφανίστηκε η κρίση, πολλοί στο εξωτερικό βλέποντας τα προ των Greek Statistics νούμερα, θεώρησαν ότι με τις τότε πολιτικές (που αποδείχθηκαν λανθασμένες για πολλούς λόγους, μεταξύ άλλων διότι οι Έλληνες πολιτικοί δεν ήθελαν να εφαρμόσουν τίποτα από αυτά που μας έλεγαν), ίσως να μπορεί να φτιάξει η κατάσταση.

Όταν στη συνέχεια (κατά το 2010) προέκυψε το πρόβλημα των τραπεζών, ενθυμείστε παρακαλώ ότι άπαντες δεν θεωρούσαν ότι υπάρχει καν πρόβλημα. Ό,τι λοιπόν ισχύει με τα δημόσια οικονομικά, ισχύει και για τους τραπεζικούς ισολογισμούς. Αν δεν ξέρεις πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα, τότε η ανακεφαλαιοποίηση ίσως να μην φτιάξει το πρόβλημα.

Το ερώτημα είναι, έχουν σήμερα φτιαχτεί οι ισολογισμοί των τραπεζών σε ικανοποιητικό επίπεδο ώστε να μπορούν να επαναπροσελκύσουν καταθέσεις; Η απάντηση είναι όχι. Σαν απόδειξη αυτού (πέραν του ότι σας το λέω από την αρχή ότι οι αυξήσεις κεφαλαίου ήταν λίγες), η S&P πριν μερικές μέρες είπε ότι θεωρεί πως τα κεφάλαια της Εθνικής παραμένουν πολύ αδύναμα, ακόμη και μετά την ΑΜΚ του περασμένου Ιουνίου.

Και γιατί είναι σημαντικό να υπάρχουν μπόλικα ίδια κεφάλαια; Διότι αν η τράπεζα δεν έχει επάρκεια ιδίων κεφαλαίων, δεν θα προσελκύσει καταθέσεις. Και για ποιο λόγο είναι σημαντικό να προσελκύσει καταθέσεις; Διότι ακόμα και σήμερα το πρόβλημα είναι ότι οι καταθέσεις δεν είναι αρκετές για να υπερκαλύψουν τις χορηγήσεις, on a mark-to-market basis! Και αν δεν ξεκαθαρισει το mark-to-market basis, κανείς δεν θα ξέρει που πατάει.

Διότι ο λόγος που αρχικά έφυγαν τα λεφτά από τις τράπεζες, ήταν διότι υπήρχε ο φόβος (που κανείς τότε δεν πίστευε ότι μπορεί να γίνει) να κουρευτούν αυτές οι καταθέσεις. Αν λοιπόν τα ίδια κεφάλαια δεν είναι αρκετά, η αγορά δεν θα δείξει εμπιστοσύνη και οι καταθέτες δεν θα έρθουν και η τράπεζα θα παραμείνει ζωντανή-νεκρή.

Όταν λοιπόν εσύ, σαν πολιτικό σύστημα, κάνεις ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να φανεί ότι δεν υπάρχει καν πρόβλημα, προφανώς δεν θα φτιαχτεί το πρόβλημα. Και άσχετα του τι λέει ο κάθε ένας, η αγορά δεν μασάει κουτόχορτο και έχει γυαλιά με ακτίνες Χ και βλέπει πέραν από την καθημερινή ανεπάρκεια.

Δεν θέλω καν να αναφερθώ σε αυτά που διάβασα πριν μερικές μέρες, ότι τάχα δεν θα χρειαστούν τελικά τα 50 δισ. για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Αν αρχίσω να σχολιάζω θα ρίξω το επίπεδό μου.

Η κατάληξη είναι ότι πολύ καλά κάνει η τρόικα και δεν έχει καμία εμπιστοσύνη σε αυτά που της λένε και θέλει την αναλυτική κατάσταση. Μακάρι να το είχαν κάνει προ καιρού, διότι ίσως θα είχαμε γλιτώσει ένα μέρος της ταλαιπωρίας.

Διότι αν δεν ξεκαθαρίσει πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα (τραπεζικό, δημοσιονομικό κτλ.), δεν θα φτιαχτεί το πρόβλημα. Και αν δεν φτιαχτεί το πρόβλημα, μην περίμενες αγαπητέ αναγνώστη ποτέ να μας λυθεί το γενικότερο πρόβλημα της χώρας, που είναι το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό που αντιμετωπίζουμε.

george.kesarios@capital.gr

Πηγή: Capital