από Γιώργο Καισάριο

δημοσιεύθηκε στο www.capital.gr

Θεωρητικά πάντα, το ελληνικό χρέος, λόγω των πολύ χαμηλών επιτοκίων, είναι βιώσιμο. Υπό την προϋπόθεση όμως ότι οι Ευρωπαίοι θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την Ελλάδα, αντί των αγορών, για τα επόμενα 30 χρόνια (ή και περισσότερο).

Ως εκ τούτου, το δίλημμα για τους Ευρωπαίους είναι αν θέλουν να νταντεύουν την Ελλάδα για πάρα πολλά χρόνια ακόμα ή αν θα επιτρέψουν μέσω της περαιτέρω ελάφρυνσης του χρέους της να προχωρήσει η Ελλάδα μόνη της.

Η αλήθεια είναι ότι είτε έτσι, είτε αλλιώς, οι εταίροι μας θα πάρουν χασούρες, Η επιλογή είναι ή βραχυχρόνιες μια και έξω, ή στην διάρκεια του χρόνου.

Επίσης σημειώστε ότι αν η Ελλάδα επιστρέψει στις αγορές, τα επιτόκια δανεισμού δεν θα έχουν καμία σχέση με τα σημερινά επιδοτούμενα επιτόκια. Άρα για να μπορεί η χώρα να τα πληρώνει, θα πρέπει στο σύνολο να έχει ένα αρκετά χαμηλότερο χρέος από τα σημερινά επίπεδα. Έχω αναφέρει πολλές φορές ότι μόνο όταν το ελληνικό χρέος πέσει στο 60%-80% του ΑΕΠ θα μπορεί η Ελλάδα να επιστρέψει στις αγορές.

Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο το δημόσιο χρέος. Η εκτίμησή μου παραμένει ότι οι τράπεζες εξακολουθούν και έχουν πρόβλημα και ότι τα ίδια κεφάλαιά τους είναι πολύ λίγα, λαμβάνοντας υπόψη τα επισφαλή δάνεια που πρέπει ακόμα να διαγραφούν, αλλά και τις κεφαλαιακές ανάγκες που θα απαιτηθούν από το BASEL III μελλοντικά.

Άσχετα αν σήμερα οι τράπεζες παραμένουν θεωρητικά ζωντανές (στην εντατική και υπό μηχανική υποστήριξη), όταν και άμα βγει η χώρα στις αγορές όλα αυτά θα πρέπει να έχουν ξεκαθαρίσει και τακτοποιηθεί. Διότι τα μάτια αετού της αγοράς (που όπως είπαμε βλέπει πέραν από τις αστειότητες της ελληνικής πραγματικότητας με ακτίνες Χ) θα πρέπει να γνωρίζει ότι η χώρα είναι καθαρή, αλλά και ότι το τραπεζικό σύστημα χαίρει άκρας υγείας. Κανένας δεν θα δανείσει μια χώρα ξέροντας ότι οι τράπεζες έχουν πρόβλημα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν θα πρέπει οι Ευρωπαίοι να αποφασίσουν τι θα κάνουν, αλλά και πως θα διευθετήσουν το ελληνικό πρόβλημα.

Ο χρυσός κανόνας της αγοράς κάνει λόγο ότι, πάρε σήμερα τις χασούρες σου όσο μπορείς, διότι αύριο θα είναι μεγαλύτερες. Νομίζω ότι έχω αναλύσει και εξαντλήσει αυτό το θέμα σε αμέτρητα άρθρα. Όλα όσα γίνονται σήμερα έπρεπε να έχουν γίνει το 2010 (και με το παραπάνω) και θα είχαν κοστίσει σε όλους πολύ λιγότερα.

Το αν οι Ευρωπαίοι (διότι από αυτούς εξαρτάται και όχι από το κακό ΔΝΤ), τελικά αποφασίσουν να πάρουν τις χασούρες τους από την Ελλάδα βραχυπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα μένει να το δούμε. Αν και θα ήθελα αυτή η ιστορία να ξεκαθαρίσει σήμερα, εντούτοις δεν είναι καθόλου σίγουρο αυτό το ενδεχόμενο. Ναι μεν ακούμε συνέχεια ότι θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες για ένα νέο ελληνικό κούρεμα μετά από τις γερμανικές εκλογές, αλλά δεν θα έλεγα ότι έχουμε δέσει τον γάιδαρο.

Ως εκ τούτου, οι επιλογές μας όσον αφορά την διευθέτηση του χρέους είναι από περιορισμένες έως ανύπαρκτες, διότι δεν εξαρτάται από εμάς. Ως αποτέλεσμα, το πότε θα επιστρέψουμε στις αγορές επίσης δεν εξαρτάται από εμάς. Πως βλέπουν ορισμένοι η Ελλάδα να επιστρέφει στις αγορές του χρόνου κτλ, είναι πέραν εμού.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ερώτημα είναι, μπορεί η Ελλάδα να τα βγάλει πέρα και να ανακάμψει; Η απάντηση είναι ναι, παρ΄ όλο τις αντίξοες συνθήκες και παρ΄ όλο του ότι δεν αναμένω το πρόβλημα του χρέους να διευθετηθεί σύντομα.

Διότι αν υποθέσουμε ότι δεν μας απασχολεί αυτή τη στιγμή το θέμα του χρέους και των τραπεζών (διότι τα χειρίζονται οι Ευρωπαίοι), το μόνο που μένει είναι η αναδιάρθρωση αυτής της οικονομίας, για να τακτοποιήσουμε το άλλο 50% του προβλήματος αυτής της χώρας, που είναι ο τρόπος με τον οποίον λειτουργούμε αλλά και ο τρόπος με τον οποίον παίρνουμε τις αποφάσεις.

Ως προς αυτό δυστυχώς δεν είμαι αισιόδοξος, διότι δεν βλέπω το κομματικό σύστημα να αλλάζει ούτε στο ελάχιστο, και τον μέσο πολίτη να μην κατανοεί ότι αυτό που μας έφερε εδώ είναι η κρατικοδίαιτη νοοτροπία της Ελληνικής Σοβιετικής σκέψης.

Και ως προς αυτό δυστυχώς ούτε οι Ευρωπαίοι έχουν λύση.

george.kesarios@capital.gr

Πηγή: Capital