από Τάκη Μίχα

δημοσιεύθηκε στο protagon.gr

Το 1939 κυκλοφόρησε ένα εξαιρετικό βιβλίο στην Αμερική με τίτλο “The Vampire Economy” (Η Οικονομία των Βρικολάκων). Συγγραφέας του βιβλίου ήταν ο οικονομολόγος Γκίντερ Ράιμαν, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας που είχε διαφύγει στην Αμερική. Το βιβλίο παρουσίαζε με κάθε λεπτομέρεια την ιδεολογία και πρακτική της εθνικοσοσιαλιστικής οικονομικής πολιτικής. O Ράιμαν είχε πολύ καλές διασυνδέσεις με τους επιχειρηματικούς και βιομηχανικούς κύκλους. Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα είναι τα αποσπάσματα επιστολών διαφόρων επιχειρηματιών που δείχνουν ανάγλυφα τη φύση της οικονομικής πολιτικής που ακολουθούσε το καθεστώς. Επρόκειτο για μια «τερατώδη μηχανή» με την οποία, σύμφωνα με τον συγγραφέα, το καθεστώς τσάκισε την αυτονομία των επιχειρηματιών μέσω απίστευτων ρυθμίσεων, εξοντωτικών ελέγχων και την απειλή κατασχέσεων για μικροαδικήματα. Ο επιχειρηματίας, σύμφωνα με έναν νόμο των εθνικοσοσιαλιστών, «ασκεί τα καθήκοντά του κυρίως ως εκπρόσωπος του Κράτους και δευτερευόντως για τους δικούς του λόγους.».

Σε ένα από τα γράμματα, ένας επιχειρηματίας αναφέρει:
«Δεν έχεις ιδέα πόσο βαθύς είναι ο κρατικός έλεγχος και πόση εξουσία έχουν οι αντιπρόσωποι των Ναζί στη δουλειά μας. Το χειρότερο απ’ όλα είναι η άγνοιά τους. Αυτοί οι Ναζί εξτρεμιστές δεν σκέφτονται τίποτα άλλο παρά την αναδιανομή του πλούτου».

Μία άλλη επιστολή αναφέρει:
«Ενώ οι εκπρόσωποι του κράτους είναι απασχολημένοι ελέγχοντας και παρεμβαίνοντας, οι πράκτορες και πωλητές μας αισθάνονται ανίκανοι να δουλέψουν γιατί δεν γνωρίζουν αν και κατά πόσο μια πώληση σε υψηλότερη τιμή θα οδηγήσει σε αποκήρυξή τους για «κερδοσκοπία» η «σαμποτάρισμα», συνοδευόμενη από φυλάκιση. Δεν μπορείτε να φαντασθείτε πόσο έχει αυξηθεί η φορολογία. Όμως όλοι φοβούνται να διαμαρτυρηθούν. Παντού επικρατεί μια υπόγεια πικρία. Ο κάθε ένας έχει τις αμφιβολίες του για το σύστημα εκτός αν είναι πολύ νέος, πολύ ηλίθιος ή απολαμβάνει προνόμια.».

Μία άλλη, πάλι, επιστολή:
«Έρχονται άσχημοι καιροί. Αν απλά κατάφερνα να βγάλω 10 χιλιάδες δολάρια ή ακόμα και 5 χιλιάδες από τη χώρα, θα έπαιρνα την οικογένειά μου και θα φεύγαμε. Φίλοι μου επιχειρηματίες είναι πεπεισμένοι ότι θα έρθει και η σειρά των «λευκών Εβραίων» (που σημαίνει εμάς τους Άριους επιχειρηματίες) μετά την κατάσχεση των περιουσιών των Εβραίων. Η διαφορά μεταξύ αυτού του συστήματος και του Σοβιετικού είναι πολύ μικρότερη απ’ αυτή που νομίζεις, παρ’ όλο που είμαστε ανεξάρτητοι επιχειρηματίες. Σ’ αυτό το σύστημα ο καπιταλιστής πρέπει να είναι υποτακτικός στο κράτος και να μην επιμένει στα δικαιώματά του και να μη συμπεριφέρεται λες και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας είναι ιερά και όσια».

Μία ακόμη επιστολή:
«Κάθε επιχειρηματική κίνηση έχει γίνει εξαιρετικά πολύπλοκη και είναι γεμάτη γραφειοκρατικά εμπόδια τα οποία ο μέσος επιχειρηματίας δεν μπορεί να προσδιορίσει γιατί υπάρχουν τόσες πολλές νέες ρυθμίσεις. Όλοι εμείς που έχουμε δουλειές τρέμουμε συνεχώς μην τιμωρηθούμε για παράβαση κάποιας διάταξης ή νόμου».

Κι άλλη μια επιστολή:
«Ο επιχειρηματίας δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς κάποιον «συνεργάτη», π.χ. έναν δικηγόρο με καλές επαφές στη γραφειοκρατία των Ναζί και ο οποίος γνωρίζει ακριβώς πόσο σε παίρνει να παραβείς τον νόμο». Οι Ναζί αξιωματούχοι εξηγεί ο Ράιμαν «παίρνουν χρήματα για τον εαυτό τους απλά αποσπώντας τα από τους καπιταλιστές πού έχουν διαθέσιμα κεφάλαια για την αγορά επιρροής και προστασίας όπως ακριβώς και οι άμοιροι χωρικοί στο φεουδαλιστικό σύστημα».

Σε μία άλλη επιστολή ένας ιδιοκτήτης εργοστασίου αναφέρει:
«Εχω φτάσει στο σημείο να μην μπορώ να μιλήσω ούτε στο ίδιο μου το εργοστάσιο. Ένας από τους εργαζόμενους με άκουσε τυχαία να διαμαρτύρομαι για κάποια νέα ρύθμιση και με κατήγγειλε αμέσως στο Κόμμα και στο Γραφείο Εργασίας».

Ένας άλλος ιδιοκτήτης εργοστασίου γράφει:
«Το μεγαλύτερο μέρος της εβδομάδας δεν βλέπω καθόλου το εργοστάσιό μου. Δαπανώ όλο τον χρόνο επισκεπτόμενος δεκάδες κυβερνητικές επιτροπές και γραφεία προκειμένου να μπορέσω να αποκτήσω τα υλικά που χρειάζομαι. Μετά υπάρχουν τα διάφορα φορολογικά προβλήματα και οι συνεχείς συναντήσεις με την Επιτροπή Τιμών. Πολλές φορές δεν μου μένει χρόνος για τίποτα άλλο και όπου και να πάω υπάρχουν και άλλοιαξιωματούχοι, κομματικοί γραμματείς και κομισάριοι που πρέπει να δω».

Πηγή: protagon.gr