Γράφει ο Χρήστος Μασσαλάς*

Δημοσιεύθηκε στο Αττικό Βήμα στις 27 Σεπτεμβρίου 2013

 

Στόχος μιας χώρας που βρίσκεται σε κρίση είναι η σταδιακή μετάβασή της σε κανονικούς ρυθμούς λειτουργίας. Για μια τέτοια προοπτική απαιτείται η λήψη και εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων, που θα ενισχύουν το κύρος της χώρας, τη λειτουργικότητά της και τις αναπτυξιακές της δυνατότητες. Τα όποια ενδεικνυόμενα μέτρα πρέπει να λαμβάνονται σε περιβάλλον δημοκρατικής λειτουργίας που να ενισχύει την ενημέρωση, το διάλογο και την αποδοχή τους. Πρέπει να τονιστεί ότι σε μια κοινωνία που βρίσκεται σε κρίση, και ταλανίζεται από τη διαφθορά, την αναξιοκρατία και την υπολειτουργία των θεσμών, κυριαρχεί η δυσπιστία ως προς την ειλικρίνεια που ενσωματώνεται στα λαμβανόμενα μέτρα. Το γεγονός αυτό πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους κυβερνώντες που έχουν την κύρια ευθύνη της μετάβασης, ώστε η προσπάθεια να προσεγγίσει τον εθνικό στόχο.

Η χώρα μας έχει όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά, αλλά αποστρέφεται όλες τις αξιόπιστες διαδικασίες που πείθουν και προπαντός που δεν ενισχύουν τη δυσφορία και το φόβο.

Τα παραδείγματα είναι πολλά και δημιουργούν ευλόγα ερωτηματικά. Έπαψαν οι κυβερνώντες στη χώρα μας να έχουν υποχρέωση να σέβονται το λαό που υποτίθεται ότι υπηρετούν; Πώς αλλιώς να δικαιολογήσουμε τους διορισμούς των ημετέρων (π.χ. αποτυχόντων πολιτικών) σε θέσεις κύρους και υψηλά αμειβόμενες. Οι πολίτες αυτής της χώρας αισθάνονται ταπεινωμένοι από τέτοιες ενέργειες και θυμώνουν. Με τι κύρος οι κυβερνώντες και ο πρωθυπουργός θα ξαναμιλήσουν για εθνικό ταλέντο και αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας; Μήπως έχει αλλάξει το περιεχόμενο του ταλέντου και έχει ταυτιστεί με την έλλειψη παιδείας, την προχωρημένη ηλικία και την αποτυχία στις πολλαπλές ευκαιρίες του εργασιακού χρόνου; Ο πρωθυπουργός όταν λαμβάνει τέτοιες αποφάσεις πρέπει να φέρνει στο μυαλό του την πατρίδα του μόχθου και τα ταλέντα που ταξιδεύουν, αλλά αγαπούν την πατρίδα που πληγώνει.

Σ’ αυτή τη χώρα η μνήμη γύρω από τις παθογένειες του πολιτικού συστήματος δεν λέει να εξασθενίσει. Κάθε φορά που κάποια δύσκολα μέτρα πρέπει να θεσμοθετηθούν από το εθνικό κοινοβούλιο οι πολιτικοί εκβιασμοί φουντώνουν και κάποιοι θυμίζουν τις συνέπειες ξεχασμένων υποσχέσεων… Όλα αυτά σε μια χώρα που οι παλαιότεροι κάτοικοί της επινόησαν την πολιτική συνείδηση και το κράτος δικαίου!

Οι πολιτικοί μιας χώρας σε μετάβαση πρέπει με τις ενέργειές τους να δημιουργούν περιβάλλον σεβασμού στον πολίτη, να δίνουν κύρος στους θεσμούς και να βελτιώνουν την εικόνα της διεθνώς. Στη χώρα μας έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες, αλλά κάποιες χαρακτηριστικές ενέργειες των κυβερνώντων που θύμωσαν και προσέγγισαν την ύβρη τις έσβησαν.

Στις άμεσες προτεραιότητες των πολιτικών μας πρέπει να είναι:

1. Η δρομολόγηση αξιόπιστης δημόσιας διοίκησης. Η ακολουθούμενη «τακτική των αριθμών» στις απολύσεις αυξάνει την εντροπία του συστήματος και θα δημιουργήσει απρόβλεπτες καταστάσεις που θα οδηγήσουν τη χώρα σε περαιτέρω υποβάθμιση. Ο λόγος είναι απλός: η προσέγγιση του προβλήματος δεν πείθει, γιατί δεν βασίζεται σε κανόνες. Η μείωση του δημόσιου τομέα αποτελεί αναγκαιότητα, αλλά αυτός που θα προκύψει πρέπει να είναι το αποτέλεσμα σχεδιασμού, αξιολόγησης, διαφάνειας και αξιοκρατίας.

2. Η καθιέρωση διαφάνειας και αξιοκρατίας. Πως αλήθεια θα θεμελιωθεί η προοπτική σ’ αυτή τη χώρα χωρίς αξιοποίηση της επένδυσής της σε ταλέντο και καθιέρωση της αξιοπιστίας της; Είναι καιρός να σημάνει τέλος στο πελατειακό πολιτικό σύστημα, που το κόστος του θα το πληρώνουν και οι γενιές του μέλλοντος.

3. Ο εκσυγχρονισμός που να ενσωματώνει τρόπους αντιμετώπισης των παθογενειών της κουλτούρας μας. Πώς είναι δυνατόν να επιτρέπεται το θράσος εκείνων που ασκούν κάποιο επάγγελμα να ρωτούν εκείνους στους οποίους προσφέρουν τις υπηρεσίες τους αν θέλουν απόδειξη για την αμοιβή τους ή όχι και να ακολουθεί παζάρι; Οι μεν εκμεταλλεύοναι την αδυναμία των δε και όλοι μαζί υποσκάπτουν το κύρος της κοινωνίας και ρημάζουν τη χώρα…

4. Η μείωση του αριθμού των βουλευτών. Το μέτρο αυτό και άλλα που ενισχύουν την ποιότητα και αντιπροσωπευτικότητα της δημοκρατίας θα έπρεπε να απασχολήσουν εδώ και χρόνια το εθνικό μας κοινοβούλιο. Είναι ένα μέτρο που μπορεί να τονώσει την αξιοπιστία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος και μαζί να μειώσει το κόστος λειτουργίας του κράτους.

5. Η θεμελίωση της προοπτικής. Ο σχεδιασμός του μέλλοντος που δεν βασίζεται στη γνώση είναι φτερό στον άνεμο, θα αφεθεί στων ανέμων τη διάθεση… Οι μέχρι τώρα προσπάθειες εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων δεν απέδωσαν ή δεν ολοκληρώθηκαν και οι κυοφορούμενες αναστατώσεις θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την υποβάθμιση του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης. Ίσως (!) πρέπει να σοβαρευτούμε και να υιοθετήσουμε το μήνυμα που έρχεται από μακριά: η γνώση είναι ευκαιρία…

Η δοκιμασία από την κρίση δεν λέει να μετριαστεί, γιατί τα μέσα που υιοθετούνται από την πολιτική ηγεσία πάσχουν, δεν πείθουν και δημιουργούν την αίσθηση ότι αναβιώνει το καταδικασμένο πρόσφατο παρελθόν. Οι κυβερνώντες και ο πρωθυπουργός πρέπει να σκέφτονται πριν πάρουν αποφάσεις και όταν παίρνουν άστοχες αποφάσεις να ζητούν συγγνώμη από τους πολίτες και να τις ανακαλούν… Οι πολίτες περιμένουν, οι κυβερνώντες πρέπει να ανταποκριθούν στο ηθικό, διανοητικό και πολιτικό καθήκον τους…

 

*Ο κ. Χρήστος Β. Μασσαλάς είναι Καθηγητής, π. Πρύτανης Παν. Ιωαννίνων, Πρόεδρος του Ριζαρείου Ιδρύματος

cmasalas@cc.uoi.gr)

 

Πηγή: Αττικό Βήμα