Γράφει ο Γεώργιος Καισάριος

Δημοσιεύθηκε στο www.capital.gr

Η πολιτεία, σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, δεν ανταγωνίζεται για τις αποταμιεύσεις των πολιτών με σκοπό να επιβιώσει. Σε αντίθεση με τον ιδιωτικό τομέα, όπου ο αγώνας για οικονομική επιβίωση είναι διαρκής, ο κρατικός τομέας λειτουργεί με το μοντέλο της δικαιόχρησης (franchise). Με λίγα λόγια, αν θες να κάνεις business εντός της ελληνικής επικράτειας, θα πρέπει να πληρώσεις δικαιόχρηση. Με όρους καφενείου, θα πρέπει να πληρώσεις βιδάνιο.

Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι το κράτος εισπράττει χρήματα από όλες τις δραστηριότητες, από όλες τις επιχειρήσεις και γενικά από οτιδήποτε κάνουμε εντός της ελληνικής επικράτειας, είτε αποφέρει κέρδος είτε όχι.

Αλλά αφού είναι έτσι, για ποιο λόγο το κράτος αυτό δεν μπορεί να σταθεί οικονομικά στα πόδια του και έχει πτωχεύσει; Ολοι ξέρουμε ότι τα φυσικά μονοπώλια κερδίζουν πάρα πολλά λεφτά, έτσι δεν είναι; Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι έτσι. Και ως συνήθως, στη χώρα μας έχουμε μπλέξει αυτό που νομίζουμε ότι γίνεται στην θεωρία με την πραγματικότητα.

Η ΔΕΗ για παράδειγμα είναι επίσης μονοπώλιο, αλλά δεν θα έλεγα ότι τα πάει και πάρα πολύ καλά. Ο λόγος είναι διότι οι πελάτες της, της χρωστούν πάνω από 1 δισ. ευρώ. Ο λόγος που της χρωστούν αυτό το ποσό είναι διότι δεν μπορούν να τα πληρώσουν. Δεν έχει σημασία αν η ΔΕΗ είναι μονοπώλιο, διότι από την στιγμή που κάποιος δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στο τίμημα που του ζητάς, δεν θα το πληρώσει. Και αν δεν είσαι προσεκτικός, θα φας και ζημιά και ας είσαι μονοπώλιο. Ακόμα και τα μονοπώλια θα πρέπει να προσέχουν σε ποιους δίνουν πίστωση.

Το ελληνικό κράτος επίσης αδυνατεί να εισπράξει χρεωστούμενα, παρ΄ όλο που είναι μονοπώλιο. Περίπου 60 δισ. ευρώ μας λένε ότι κάνει να λαμβάνει. Το πρόβλημα είναι ότι τα 45 δισ. είναι από πτωχευμένες επιχειρήσεις των περασμένων ετών και δεν θα τα πάρει ποτέ (το γιατί συνεχίζει η πολιτεία και έχει την απαίτηση αυτή, που είναι μεγάλη υποκρισία, είναι άλλο θέμα). Από το υπόλοιπο ποσό των 15 δισ. ευρώ περίπου, τα μισά επίσης δεν θα τα πάρει ποτέ, διότι είναι λεφτά από επιχειρήσεις που έχουν πτωχεύσει κατά την πρόσφατη κρίση.

Ένα άλλο ζήτημα που υπάρχει με τα μονοπώλια (όπως και με τις χαρτοπαικτικές λέσχες) είναι το επίπεδο του… βιδανίου.

Αν η μια λέσχη χρεώνει 20% βιδάνιο σε κάθε κερδισμένη παρτίδα και ένα άλλο καφενείο χρεώνει 5% βιδάνιο σε κάθε κερδισμένη παρτίδα, είναι επόμενο οι παίχτες να θέλουν να αναμετρηθούν στο καφενείο όπου το βιδάνιο είναι 5%.

Το ίδιο ισχύει και με το βιδάνιο που χρεώνει το ελληνικό κράτος. Ναι μεν η αγορά του εμπορίου και πολλών άλλων υπηρεσιών δεν έχει που να πάει και αναγκαστικά θα ΄πρεπε να πληρώσει ό,τι βιδάνιο αποφασίσει να επιβάλλει το ελληνικό κράτος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να έρθουν και να εγκατασταθούν στην Ελλάδα επιχειρήσεις που έχουν την επιλογή της έδρας, ή επιχειρήσεις που ναι μεν αρχικά φτιάχτηκαν στην Ελλάδα, αλλά έχουν την δυνατότητα μετεγκατάστασης.

Οι χαρτοπαίχτες όπως και η αγορά στην πραγματική οικονομία θα πάνε εκεί όπου το βιδάνιο είναι χαμηλότερο.

Η κατάληξη είναι ότι, ακόμα και αν είσαι μονοπώλιο, δεν σημαίνει ότι μπορείς να επιβάλλεις ό,τι τιμές σου κατέβουν στο κεφάλι και ακόμα περισσότερο, να νομίζεις ότι θα πάρεις αυτά που τιμολογείς, μόνο και μόνο επειδή είσαι μονοπώλιο.

Οι φυσικοί κανόνες της αγοράς δεν δουλεύουν βάσει του πόσα σου λείπουν εσένα σαν κράτος, αλλά στο τι βιδάνιο μπορεί και θέλει να πληρώσει η αγορά.

Αν εσύ χρεώνεις βιδάνιο (φόρους) 47%, κανείς δεν θα θέλει να παίξει στο μαγαζί σου, διότι πέραν του ότι δεν μπορούν να τα πληρώσουν, υπάρχουν άλλες δικαιοδοσίες (χαρτοπαικτικές λέσχες) που χρεώνουν πολύ χαμηλότερο βιδάνιο και οι παίχτες θα πάνε εκεί.

george.kesarios@capital.gr

Πηγή: Capital