Δημοσιεύθηκε στο Capital στις 2 Δεκεμβρίου 2013

 

ΤΟ ΑΟΡΑΤΟ ΡΗΓΜΑ: ΘΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
ΔΟΚΙΜΙΟ, 328 σελίδες
ISBN 978-960-572-004-9
Α΄ Έκδοση: 2013
Τιμή καταλόγου: 14,90 ευρώ
Τιμή Internet: 13,41 ευρώ
Πώς λειτουργεί η ελληνική οικονομία στην πράξη; Σε τι διαφέρει από άλλες δυτικές οικονομίες; Με ποιές δυνάμεις και ποιές πρακτικές μπορούμε να ξεπεράσουμε την κρίση; Οι απαντήσεις δεν βρίσκονται στους αριθμούς της μακροοικονομίας, ούτε σε απλοϊκές αφηγήσεις για ολιγάρχες, τοκογλύφους, συνδικαλιστές και αργόμισθους.

Βρίσκονται στα σχέδια των οικογενειών, στο μέγεθος των επιχειρήσεων, στον τρόπο που παράγουμε, στην οργάνωση του κράτους, στις λεπτομέρειες των νόμων, στα κίνητρα των πολιτικών. Οι θεσμοί, είτε επίσημοι είτε άτυποι, και οι καθημερινές συμπεριφορές, διαμόρφωσαν την οικονομία που κατέρρευσε το 2009, και αυτά θα διαμορφώσουν την οικονομία που αναδύεται.

Το βιβλίο ανασυνθέτει την πολιτική οικονομία της Ελλάδας με τα εργαλεία της νεοθεσμικής σχολής. Συγκεράζει την καθημερινότητα με τα μακρομεγέθη, τους «ανθρώπους΄» με τους «αριθμούς», το τοπικό με το παγκόσμιο. Αρχίζει με παραδείγματα από τον τουρισμό, τη ναυτιλία, τη γεωργία, τη δημόσια διοίκηση και από άλλες δραστηριότητες, και φθάνει στα ελλείμματα, στην ανεργία, και στη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη. Με απλά λόγια και ανθρώπινους όρους, περιγράφει τι σημαίνει η μετάβαση από την στρεβλή ευμάρεια της μεταπολίτευσης σε μια παραγωγική και εξωστρεφή ανάπτυξη.
Απόσπασμα από το βιβλίο…
«Κεφάλαιο που έχει πατρίδα
Αν οποιοδήποτε κράτος θέσει ως στόχο να συγκεντρώσει ένα μεγάλο ποσό φόρων, είναι πιθανό να αποτύχει για τέσσερις διαφορετικούς λόγους:

• Πρώτο, οι επιχειρήσεις και οι πολίτες μπορεί να φοροδιαφύγουν (παράνομα).
• Δεύτερο, μπορεί να φοροαποφύγουν (νομότυπα) δηλώνοντας τα εισοδήματα σε άλλες χώρες, φορολογικά καταφύγια.
• Τρίτο, μπορεί να μεταφέρουν την πραγματική παραγωγική τους δραστηριότητα σε άλλες χώρες.
Τέταρτο, μπορεί να κλείσουν κάτω από το «βάρος της νέας φορολογία

Όλες αυτές οι αντιδράσεις περιορίζουν το ποσό των φόρων που μπορεί να συγκεντρωθεί.
Για να πιάσει τους στόχους μια νέα φορολογική πολιτική, θα πρέπει να μη συμβεί τίποτε από τα τέσσερα. Δεν αρκεί, για παράδειγμα, να συλλάβεις τη φοροδιαφυγή εάν πετυχαίνοντάς το αυτό ωθήσεις πολλές επιχειρήσεις να κλείσουν. Πρέπει να υπάρχουν αρκετές επιχειρήσεις κι επαγγελματίες που θα συνεχίσουν να δουλεύουν στη χώρα ακόμα κι αν πληρώνουν πολύ περισσότερους φόρους. Ακριβώς επειδή δεν έχουμε την κατάλληλη παραγωγική βάση, ο πιο βασικός περιορισμός για τη συλλογή φόρων στην Ελλάδα δεν είναι η φοροδιαφυγή. Είναι η έλλειψη επιχειρήσεων που θα επιλέξουν και θα μπορέσουν να πληρώσουν τους φόρους αντί να κλείσουν ή να φύγουν.
Οι ευρωπαϊκές χώρες που συγκεντρώνουν πολύ περισσότερο φόρο εισοδήματος από την Ελλάδα δεν έχουν μόνο καλύτερους μηχανισμούς ελέγχου. Έχουν επίσης πολύ μεγαλύτερες και παραγωγικότερες επιχειρήσεις. Αυτές έχουν βαθιές ρίζες στη χώρα τους, και ούτε φεύγουν ούτε κλείνουν επειδή οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές είναι υψηλές. Αυτό που τις κρατάει είναι σταθεροί θεσμοί, εργασιακή ειρήνη, εξειδικευμένοι εργαζόμενοι, συνέργειες με την τοπική οικονομία: στοιχεία δηλαδή που δεν μπορούν να τα βρουν εύκολα σε μια νέα χώρα με χαμηλότερο κόστος. Δεν είναι τυχαίο ότι οι χώρες που έχουν το υψηλότερο ποσοστό φόρων στο ΑΕΠ έχουν κατά κανόνα και πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ιστορικά, το σοσιαλδημοκρατικό κοινωνικό κράτος συνυπάρχει με μεγάλες, οργανωμένες, εξαγωγικές επιχειρήσεις, με βαθιά τεχνογνωσία και ένταση κεφαλαίου. Είναι ένας τύπος κεφαλαίου που, σε αντίθεση με τη γνωστή ρήση, έχει πατρίδα.»

Απόσπασμα από: Δοξιάδης, Αρίστος. «Το αόρατο ρήγμα.» Εκδόσεις Ίκαρος, 2013-11-06. iBooks.
Αυτό το υλικό μπορεί να προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα.

Δες αυτό το βιβλίο στο iBooks Store

Πηγή: Capital