Γράφει ο Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος

Δημοσιεύθηκε στο European Business Review στις 20 Δεκεμβρίου 2013

 

Ανάπτυξη μπορεί να προκύψει μόνον μέσα από επενδύσεις –οι οποίες, ως φαίνεται, μόνον σε επίσημες εκδηλώσεις είναι παρούσες, αλλά όχι στην οικονομία και την πραγματικότητά της

 

Αρχίζω να πιστεύω πολύ σοβαρά ότι ο παραλογισμός δεν κυριαρχεί τόσο στα πληττόμενα από την οξύτατη κρίση μεσαία στρώματα, όσο στο κυβερνητικό επίπεδο. Πολύ φοβούμαι δε ότι οι άνθρωποι του σοσιαλισμού στο υπουργείο Οικονομικών εκδικούνται μιαν ολόκληρη κοινωνία γιατί τους απορρίπτει. Μόνον υπό αυτό το πρίσμα μπορούν να ερμηνευθούν τα όσα παράλογα και επικίνδυνα περιλαμβάνονται στο τελευταίο φορολογικό νομοσχέδιο. Είναι δε σαφές ότι το οικονομικό επιτελείο, έχοντας άγνοια της πραγματικής οικονομίας, είναι ανήμπορο να δώσει ώθηση σε μία οικονομική πολιτική που να έχει και στοιχειώδη αναπτυξιακό χαρακτήρα.
Ανάπτυξη μπορεί να προκύψει μόνον μέσα από επενδύσεις –οι οποίες, ως φαίνεται, μόνον σε επίσημες εκδηλώσεις είναι παρούσες, αλλά όχι στην οικονομία και την πραγματικότητά της. Υπό αυτή την έννοια, είναι προσβλητικό, πιστεύουμε, για την χώρα να οδηγείται ο πρωθυπουργός της σε δαπανηρά ταξίδια προσελκύσεως επενδύσεων από το εξωτερικό, χωρίς να έχει προηγουμένως οργανωθεί ένα φιλικό εσωτερικό περιβάλλον σε σταθερά και φερέγγυα φορολογικά πλαίσια. Και αναρωτιέται κανείς, όταν ένας επενδυτικός σύμβουλος διαβάζει ότι μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές βιομηχανίες στον κλάδο της μπύρας πλήρωσε φόρους 162 εκατ. ευρώ επί κύκλου εργασιών 350 εκατ. ευρώ, με ποια κριτήρια θα έλθει να επενδύσει στην Ελλάδα;
Πέρα όμως από την απλή αυτή αριθμητική παρατήρηση, έγκυροι ειδικοί του φορολογικού μας συστήματος επισημαίνουν ότι το περί τον υπουργό κ. Γιάννη Στουρνάρα οικονομικό-φορολογικό επιτελείο έχει αποδεδειγμένα υποπέσει σε σειρά παιδαριωδών λαθών, όπως, μεταξύ άλλων, ενδεικτικά, αλλά όχι περιοριστικά: ο ενιαίος φόρος ακινήτων, η αλλαγή καταβολής 23% από κατασκευαστικές εφόσον έχουν για μία τριετία έτοιμα κτίρια, η μη συγχώνευση για τον υπολογισμό του φόρου υπεραξίας όλων των asset classes, η διάταξη περί τριών συναλλαγών στις κεφαλαιαγορές.
Δυστυχώς, η νομοθέτηση σε φορολογικά θέματα από πρόσωπα που δεν προέρχονται από τη αγορά και δεν έχουν ούτε τις φορολογικές γνώσεις από εργασιακή πείρα, είναι επικίνδυνη για την χώρα.
Πιο συγκεκριμένα, στο ζήτημα του ψηφισθέντος άρθρου 21 του ν.4172/2013, οι εξωθεσμικοί σύμβουλοι του υπουργού (πρόεδρος και νομικοί της ΕΛΤΕ) δεν μπήκαν καν στον κόπο να διαπιστώσουν εάν υπάρχει κάπου στον κόσμο κάποια παρόμοια πρόβλεψη που να αντιμετωπίζει ως επιτηδευματίες όσους πραγματοποιούν πάνω από τρεις συναλλαγές το εξάμηνο επί χρηματοπιστωτικών μέσων, δηλαδή σε μετοχές, ομόλογα και παράγωγα. Χρειάστηκε να ξεκινήσει μεγάλος αγώνας από όλη την επενδυτική κοινότητα, με συλλογή αξιόπιστων στοιχείων και πληροφοριών, για να πειστούν οι εμπνευστές για την γκάφα στην οποία είχαν υποπέσει. Η συγκεκριμένη διάταξη που ψηφίστηκε τον Ιούλιο δεν υφίσταται πουθενά στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ. Είναι αδιανόητο να ψηφίζονται τέτοιες γελοιότητες στην ελληνική Βουλή και μετά να έχουμε την απαίτηση να μάς παίρνουν στα σοβαρά Έλληνες και ξένοι επενδυτές.
Από την άλλη πλευρά, η σοσιαλιστικού τύπου εμμονή της κυβέρνησης να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα εξοντωτικής φορολογίας των ακινήτων, που εκ των πραγμάτων συνεπάγεται την πλήρη διακοπή της λειτουργίας της αγοράς ακινήτων, έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις. Αποτελεί όντως ουσιαστικό εμπόδιο στην ταχύτερη ανάκαμψη της οικονομίας η επιβολή της τετραπλής φορολογίας στην κατοχή ακινήτων το 2013 και επιπλέον η εφαρμογή της πολύ υψηλής φορολογίας μεταβίβασης ακινήτων σε υπέρμετρα υψηλές αντικειμενικές αξίες. Έτσι, η άμεση συμβολή του καταποντισμού των επενδύσεων αυτών στην πτώση του ΑΕΠ στο πρώτο 9μηνο του 2013 εξακολουθεί να διαμορφώνεται στις -1,4 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.), παρά το ότι οι επενδύσεις αυτές είχαν ήδη καταποντισθεί στα 5,9 δισεκατ. ευρώ (3,5% του ΑΕΠ) το 2012.
Σημειώνεται επιπλέον ότι η συνολική επίπτωση στην πτώση του ΑΕΠ και στην αύξηση της ανεργίας από την πλήρη διακοπή της λειτουργίας της αγοράς ακινήτων το 2013 είναι ασφαλώς πολύ μεγαλύτερη από τις -1,4 π.μ. Εάν ληφθούν υπ’ όψιν και οι έμμεσες επιδράσεις, τότε η πτώση πιθανότατα υπερβαίνει τις 2,5 π.μ. Πολλοί σημαντικοί παραγωγικοί κλάδοι της χώρας (μη μεταλλικά ορυκτά, έπιπλα, ηλεκτρολογικός εξοπλισμός, κατασκευή μεταλλικών προϊόντων, κ.α.) καθώς και σημαντικές επαγγελματικές τάξεις, έχουν καθηλωθεί σε υπέρμετρα χαμηλά επίπεδα παραγωγής και εγχώριου κύκλου εργασιών λόγω του ανεξέλεγκτου καταποντισμού της οικονομικής δραστηριότητας στην αγορά ακινήτων. Καταποντισμός στον οποίο έρχονται να προστεθούν και προληπτικές κατασχέσεις ακινήτων και καταθέσεων, φαινόμενα που πέραν της οικοδομής θα πλήξουν και το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.
Αν όλα αυτά αποκαλούνται φιλικά προς την ανάπτυξη μέτρα, τότε καιρός είναι να επαναθεωρήσουμε στην Ελλάδα και το περιεχόμενο των λέξεων…