Γράφει ο Ανδρέας Ζαμπούκας

Δημοσιεύθηκε στο Capital στις 29 Ιανουαρίου 2014

 

Δεν υπάρχει δείγμα στην ιστορία της ανθρωπότητας, κοινωνία, σύστημα που να έχτισε πολιτισμό πάνω στην εξάρτηση. Μόνο φούσκες και περιστασιακές εκλάμψεις έχουμε, που γρήγορα χάθηκαν και παρέσυραν μαζί ό,τι υγιές και ωραίο υπήρχε για να γονιμοποιηθεί. Το ίδιο συμβαίνει και με τις αγορές. Γιατί πάντα οι αγορές, είτε με την ευρύτερη, την πρωτογενή τους σημασία (αγείρω) είτε με τη σύγχρονη, την οικονομική αποτελούν τη μήτρα που θα μαζέψει τα σπέρματα των ιδεών και θα τα μεγαλώσει στην κοιλιά της. Χωρίς τη μήτρα παιδί δε γεννιέται, όσο κι αν η libido τόσων νέων ανδρών είναι πανέτοιμη να εκραγεί και να πολλαπλασιάσει τις νέες γενιές.

Αυτές λοιπόν οι «μήτρες», οι ευγονικές έφεραν στην ανθρωπότητα την Κλασική Ελλάδα, τη Ρώμη, την Αναγέννηση, τον Διαφωτισμό, τη Βιομηχανική Επανάσταση και σήμερα, την Αμερική, την Ιαπωνία, την Ελβετία και πολλές πολλές μικρές κοινότητες σταθερής ευημερίας σε όλο τον πλανήτη. Μπορεί να μην κράτησαν για πάντα, μπορεί και σήμερα να κινδυνεύουν από χίλιες αρρώστιες αλλά τουλάχιστον, η διάρκεια τους κάτι θ΄αφήσει ως γόνο στις επόμενες γενιές. Κάτι θα μείνει στους επόμενους για να καταλάβουν πως χωρίς αγορά και νέες ιδέες, βάσεις και θεμέλια πολιτισμού δεν χτίζονται ποτέ.

Αν λοιπόν, αφήσουμε στην άκρη την ακατάσχετη πολιτική φλυαρία του λεκτικού φετιχισμού περί ανάπτυξης, θα βρούμε χρόνο να σκεφτούμε τις πραγματικές λύσεις. Γιατί οι αληθινές μας ανάγκες δε θα λυθούν μ΄όλους αυτούς τους απίθανους τύπους που βλέπουν στη λέξη ανάπτυξη την κατανάλωση και την εξασφάλιση της «επαιτείας». Όλοι αυτοί έχουν το σύνδρομο του κακόμοιρου γραικύλου που νοιάζεται μόνο για το σαρκίο του και τα μυωπικά του μάτια. Δε βλέπουν πέρα από τα λίγα χρόνια της υποταγμένης ζωής τους, χωρίς να είναι σε θέση να αγαπήσουν στ΄αλήθεια ούτε τα ίδια τους τα παιδιά και να νοιαστούν για το μέλλον τους.

Χωρίς καινοτομία και ελεύθερη δυναμική αγορά, δεν μπορούμε να μιλάμε ούτε καν για επιβίωση της χώρας. Χρειαζόμαστε μόνο νέες ιδέες και θεσμούς για να τις πραγματοποιήσουμε. Έχουμε ανάγκη από προγραμματισμό και τη δημιουργία υποδομών. Επιτακτικά, γρήγορα, δυναμικά πρέπει να μάθουμε στους νέους τον τρόπο να παίξουν με τις ιδέες τους και να τις περάσουν στην αγροτική παραγωγή, στην τεχνολογία, στην επικοινωνία, στον τουρισμό.

Θέλουμε κέντρα και χώρους όπου η έμπνευση, το project και η επιχειρηματικότητα θα δημιουργούν ενθουσιασμό και δέος. Χρειαζόμαστε τάση, κουλτούρα συμμετοχικότητας και παρότρυνση για κέρδος μέσα από τη δημιουργία και την πρωτοτυπία. Να απαλλαγούμε από την ανασφάλεια και το φόβο του αδοκίμαστου. Να βγει από μέσα μας η έπαρση του πρώτου, του καινούριου, που άλλος δε σκέφτηκε ακόμα και δεν το έφτιαξε κανείς.

Υπάρχουν χιλιάδες «Έλληνες» που είναι πανέτοιμοι να σπρώξουν την χώρα, την αγορά και την οικονομία μπροστά. Να την απογειώσουν. Άλλοι είναι εδώ και περιμένουν και άλλοι ζητούν ένα νεύμα για να γυρίσουν. Όλοι λένε πως είναι οι καλύτεροι, στον προγραμματισμό, στη δημιουργία συστημάτων, στην επινόηση και στην επιμονή. Χρειάζονται στοιχειώδη και απλά πράγματα για να ξεκινήσουν. Ελεύθερη αγορά, ελεύθερη επιχειρηματικότητα, ελεύθερη παιδεία, ελεύθερη οικονομία και ελεύθερες συμμετοχικές διαδικασίες. Έχουν ανάγκη από ένα περιβάλλον χωρίς γραφειοκρατία, χωρίς εξοντωτική φορολογία και χωρίς το μακρύ χέρι του κράτους να τους μουντζώνει συνεχώς. Ας γίνει ένα θαύμα να καταρρεύσει αυτό το άθλιο πολιτικό σύστημα των «κηφήνων» και θα γεμίσει η Ελλάδα από καινοτόμες επιχειρήσεις. Θα απελευθερωθεί τόση καταπιασμένη εξωστρέφεια αιώνων που είναι θέμα χρόνου να χτιστεί ένας νέος πολιτισμός και να γεννηθούν και πάλι πραγματικοί Έλληνες με κατάφαση, αισιοδοξία, οικουμενικότητα, ελεύθερο πνεύμα και αναζήτηση. Αυτοί θα φτιάξουν τις ελληνικές Silicon Valley, τα Cern, τις ενεργειακές υποδομές, τα εμπνευσμένα θεματικά πάρκα, τις δυνατές τράπεζες, τα σύγχρονα επενδυτικά funds και θα εντάξουν μετά από αιώνες στην αγορά, την Κλασική Παιδεία και τον πολιτισμό. Γιατί χωρίς αυτά, άνθρωπος και καινοτομία δεν μπορούν να υπάρξουν.

Η Ελλάδα δεν μπορεί πια ούτε βαριά βιομηχανία να προσελκύσει ούτε να γυρίσει στο μοντέλο της καταστροφικής μεταπρατικής οικονομίας. Αν δεν ανοίξει την αγορά στην καινοτομία, θα επιβιώσει για ένα μικρό διάστημα, έως ότου τα συμφέροντα των ξένων κρίνουν ότι πρέπει να διαλυθεί. Άλλωστε για τον ίδιο λόγο έγινε κάποτε και κράτος. Αν δεν αποκτήσει ταυτότητα μέσα από ένα άνοιγμα πολιτισμού, θα σταματήσει φυσιολογικά να υπάρχει.

Γι΄αυτό πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος να αντιδράσουμε σ΄όλους αυτούς που συνεχίζουν να σαπίζουν μέσα στον ραγιαδισμό και την κακομοιριά τους. Γιατί δεν έμαθαν ποτέ τι θα πει ταυτότητα και πολιτισμός. Γιατί μάλλον, φέρνουν μέσα τους το γονίδιο του υποταγμένου ρωμιού που για αιώνες κουβαλούσε το σταυρό της αυταρχικής εξουσίας. Μακάρι να βρεθούν δυνάμεις να βγάλουν στην επιφάνεια τον παλιό Έλληνα της εξωστρέφειας και του ανθρωπισμού. Αυτού που δεν έχει σύνορα και ξέρει να χτίζει ταυτότητες παρακαταθήκες, στις αγορές και στον πολιτισμό του. Η καινοτομία δεν είναι μία κάποια λύση. Είναι θέμα επιβίωσης του ελληνισμού.

azampoukas@gmail.com

Πηγή: Capital