Γράφει ο Τηλέμαχος Μαράτος

Δημοσιεύθηκε στην Εστία στις 29 Μαρτίου 2014

pendulum

Θυμάστε, ίσως το ανέκδοτο που περιγράφει την επιθεώρηση ενός φρουρίου από τον Βοναπάρτη. Κακότροπος, ως συνήθως, ρώτησε αυστηρά τον διοικητή γιατί δεν τον είχαν υποδεχτεί με τους κεκανονισμένους κανονιοβολισμούς. Εκείνος απάντησε ότι: «Υπάρχουν δεκατρείς λόγοι, Μεγαλειότατε. Πρώτον, δεν είχαμε μπαρούτι…». Ο Βοναπάρτης τον διέκοψε αμέσως λέγοντας: «Τότε οι άλλοι δώδεκα περιττεύουν…».

Το παράδειγμα αυτό είναι το καλύτερο που μπορώ να φανταστώ για να περιγράψω τις πολιτικές μου απόψεις, που βεβαίως μάλλον δεν ενδιαφέρουν κανένα, εκτός εάν χρησιμεύουν, γενικώς, ως παράδειγμα συλλογισμού. Έτσι πιστεύω ότι ακόμη και αν οι απόψεις μου δεν ενδιαφέρουν, ο τρόπος που κατέληξα σε αυτές – περίπου ως “τυφλοσούρτης” – μπορεί να είναι χρήσιμος. Ιδίως σε εκείνους που δεν έχουν βρει όλες τις απαντήσεις “προκατ” σε μία ιδεολογία. Άρα σκέπτονται.

Στην αυγή της Αναγέννησης, ένας Άγγλος Φραγκισκανός Μοναχός και διανοούμενος, διατύπωσε μία αρχή της λογικής και της φιλοσοφίας που έμελλε να μείνει στην ιστορία και  να επαινεθεί από σοφούς, ιδίως στην φυσική και την κοσμολογία, μέχρι τις μέρες μας. Κατά το σύστημα της εποχής ο  μοναχός αυτός έμεινε γνωστός με το όνομα του (William) και τον τόπο της καταγωγής του. Ένα χωριό του Σάρεϊ, το Ockham ή Occam, William of Occam, και η αρχή του λέγεται “το ξυράφι του Όκαμ” (Occam’s razor).

Με λίγα λόγια η “αρχή” είναι ότι εάν η λύση, απόδειξη, εξήγηση είναι αρκετή, οι άλλες περιττεύουν (όπως δείχνει το παραπάνω ανέκδοτο). Όχι μόνον περιττεύουν αλλά χαλάνε την ομορφιά μιας θεωρίας που πρέπει να είναι όμορφη και απλή, εύληπτη και εύκολη στην απόδειξη ή την διάψευση.

Εφαρμόζοντας το “ξυράφι του Όκαμ” στα πολιτικά ερωτήματα του σήμερα, προσπαθώ να πείσω τους ταξιτζήδες, με τους οποίους συζητώ συχνά, ότι η λύση για το πρόβλημα του γάλακτος, των φαρμακείων και άλλων σοβαρών προβλημάτων που μας απασχολούν είναι μία: «Ποιο είναι το συμφέρον του κοσμάκη, του λαού, των καταναλωτών». (Περιττό να προσθέσω ότι ακόμα και καθηγητές πανεπιστημίου, ιδίως αυτοί, όταν έχουν χάσει την ικανότητα κρίσεως από πολυετή αριστερά ασθένεια, δεν πείθονται ποτέ, ούτε συζητούν με τους κανόνες της λογικής).

Περιέργως τόσο αγράμματοι ταξιτζήδες όσο και λόγιοι καθηγητές λένε ακριβώς τις ίδιες ανοησίες, όταν είναι αριστερόστροφοι. Άκουσα δηλαδή ότι: «Μην ξεχνάς ότι και οι φαρμακοποιοί είναι καταναλωτές όταν αγοράζουν ρούχα και οι αγελαδοτρόφοι παίρνουν κάποτε το τραίνο κ.ο.κ.». Το λάθος του συλλογισμού είναι οφθαλμοφανές και τραγικό για τις επιπτώσεις του στην ζωή μας. Δεκτό ότι όλοι οι συνδικαλιστές των συντεχνιών είναι επίσης καταναλωτές. Βεβαίως εξυπακούεται ότι και όλοι οι υπόλοιποι καταναλωτές είναι επίσης… καταναλωτές. Άρα το σύνολο του πληθυσμού. Τι ενοχλεί λοιπόν η αρχή που θέτει υπέρτατο αγαθό το συμφέρον των καταναλωτών, δηλαδή όλου του λαού;

Αυτή είναι η ομορφιά και η απλότητα της αρχής, προϋπόθεση, προσθέτω, του σκεπτικού των μεγάλων ερευνητών από τον Αριστοτέλη, στον Νεύτωνα, Αϊνστάιν μέχρι τον Στήβεν Χώκινγκ.

Η, προκλητικά ανήθικη, άποψη των συντεχνιών είναι ακριβώς αντίθετη με την αρχή του “γενικού καλού”. Σε κάθε περίπτωση, χωρίς καμία εξαίρεση, εκμεταλλεύονται μία προνομιακή θέση μονοπωλίου για τον εκβιασμό των καταναλωτών και την είσπραξη (προσωπικής) φορολογίας, εις βάρος των πολλών, βάσει ρυθμίσεων, διατάξεων και νόμων που έχουν αποσπάσει από βαθύτατα διεφθαρμένους πολιτικούς. Διεφθαρμένους με την έννοια ότι έχουν “πουλήσει” την νομοθετική ψήφο τους στο κοινοβούλιο με αντάλλαγμα την εκλογική ψήφο της μίας ή της άλλης συντεχνίας (ή τοπικών παραγόντων) εις βάρος του κοινού καλού. Και αυτό στην πιο αθώα περίπτωση.

Οι φαρμακοποιοί γνωρίζουν ότι όποιος χρειάζεται ένα φάρμακο το χρειάζεται απαραιτήτως, και τώρα. Άρα θα ψάξει το ανοιχτό φαρμακείο με οποιαδήποτε ταλαιπωρία. Η είσπραξη από την συντεχνία είναι εξασφαλισμένη. Τι περίεργο ότι ακριβώς την ώρα που τους “εξοντώνουν” γέμισε ο κόσμος φαρμακεία! (Αυτοκτονούντων ίσως).

Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα είναι η αποτροπή της “ζεύξης του Μαλιακού” με οικολογικά προσχήματα, ως συνήθως. (Έξοχο άρθρο του Πάσχου Μανδραβέλη στην “Καθημερινή” 27/3). Εκατομμύρια οδηγών ταλαιπωρούνται, κινδυνεύουν, καθυστερούν για να μην χάσουν την διερχόμενη πελατεία τα σουβλατζίδικα της Λαμίας. Τα ίδια παντού και πάντοτε. Κοντόφθαλμα, προσωποκεντρικά και μονίμως υποστηριζόμενα από την αριστερά, για γούστο. Ή per amor del arte, όπως θα λέγαμε στην Κεφαλλονιά, παλαιότερα.