Γράφει ο Γεώργιος Συκιανάκης

Δημοσιεύθηκε στην Εστία στις 26 Ιουλίου 2014

Ανεργία

Θα κομίσω ασφαλώς «γλαύκαν εις Αθήνας» ισχυριζόμενος ότι το μεγαλύτερο κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική κοινωνία είναι η τεράστια ανεργία, η οποία έχει υπερβεί τα όρια της εθνικής συμφοράς. Το ένα τέταρτο και πλέον του ενεργού πληθυσμού είναι χωρίς απασχόληση και εισόδημα, ενώ πολλοί από αυτούς είναι μακροχρόνια άνεργοι, χωρίς προοπτική εξεύρεσης εργασίας στο ορατό μέλλον. Η κορύφωση του δράματος όμως είναι η ανεργία στις νεαρές ηλικίες. Μια ολόκληρη γενιά χωρίς βεβαιότητα οικονομικής ένταξης.

Το χειρότερο είναι ότι τα γενικά στατιστικά στοιχεία της ανεργίας και της απασχόλησης δεν απεικονίζουν την πραγματική έκταση και την ποιοτική διάσταση του φαινομένου. Εποχική και περιστασιακή απασχόληση, μερική απασχόληση, ανασφάλιστη εργασία, απλήρωτοι επί μήνες εργαζόμενοι, «μαύρη» εργασία, αργομισθία στο Δημόσιο, είναι πραγματικές καταστάσεις πού βιώνουν καθημερινά πολλές χιλιάδες, οι οποίοι όμως στις επίσημες στατιστικές εμφανίζονται ως πράγματι εργαζόμενοι.

 Ένα τόσο μεγάλο εθνικό πρόβλημα, με αυτή την έκταση και οξύτητα, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα αποσπασματικά συνήθη μέτρα της «ελαφράς» κυβερνητικής πολιτικής. Τα μέτρα αυτά δεν μπορούν ούτε να καμουφλάρουν το πρόβλημα, πολύ περισσότερο δεν μπορούν να το επιλύσουν. Ενδεχομένως να εγείρουν κάποιες ελπίδες σε αυτούς πού τούς αφορά, για ένα βόλεμα. Στο τέλος όμως μένουν όλοι με την πικρή γεύση της απογοήτευσης: Προγράμματα Stage και άλλες επιδοτούμενες «θέσεις» προσωρινής απασχόλησης στον δημόσιο τομέα, επιδοτούμενη απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα, επιδοτήσεις σεμιναρίων «επαγγελματικής κατάρτισης», επιδοτήσεις της νεανικής και γυναικείας «επιχειρηματικότητας» σε θνησιγενείς «επιχειρήσεις» κυρίως στον επισιτιστικό τομέα. Όλα αυτά που επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο τα τελευταία έτη και συνιστούν σπατάλη πόρων, που προέρχονται κυρίως από κοινοτικά προγράμματα (ΕΣΠΑ). Δίνουν όμως στην Κυβέρνηση την εντύπωση ότι πράττει το καθήκον της στην αντιμετώπιση του προβλήματος, προσπαθώντας χωρίς επιτυχία να το κρύψει κάτω από το χαλί!

 Η αλήθεια είναι ότι ένα ασυνήθιστα μεγάλο και επείγον πρόβλημα, όπως είναι σήμερα η ανεργία στη Χώρα μας, δεν αντιμετωπίζεται με τα συνήθη μέτρα (γράφε μπαλώματα) κυβερνητικής πολιτικής. Η κατάσταση πού βιώνει σήμερα ο ελληνικός πληθυσμός απαιτεί επειγόντως τη λήψη έκτακτων μέτρων μιας άλλης διάστασης, έξω από τα συνηθισμένα, που θα μπορέσουν να κινητοποιήσουν γρήγορα παραγωγικές δυνάμεις στην ιδιωτική οικονομία, οι οποίες σήμερα παραμένουν αδρανείς. Ένα στρατηγικό σχέδιο άμεσης δράσης για την παραγωγική ανασυγκρότηση, ανάπτυξη και απασχόληση που θα ξεφεύγει από τα καθιερωμένα. Δε χρειάζονται μελέτες επί μελετών, ογκώδη προγράμματα που μένουν στα χαρτιά και ατέλειωτες συζητήσεις που οδηγούν σε κυβερνητική απραξία. Κοινός νους χρειάζεται και αποφασιστικότητα. Εάν η Ελλάδα δε βελτιώσει γρήγορα και αποφασιστικά το επενδυτικό και επιχειρηματικό περιβάλλον της, η κατάσταση δεν θα αλλάξει.

Γνωρίζω ότι δεν είναι εύκολο εγχείρημα να ανατρέψεις την επικρατήσασα επί σαράντα χρόνια αριστερή ιδεολογική ηγεμονία, ούτε να αλλάξεις την κρατικίστικη νοοτροπία της λαϊκής δεξιάς. Σαράντα χρόνια αριστερής προπαγάνδας, λαϊκισμού, κρατικής κυριαρχίας στην οικονομία, πελατειακών σχέσεων, διαπλοκής και παραγκωνισμού της υγιούς ιδιωτικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, έχουν αλλοιώσει την αντιληπτική ικανότητα του ελληνικού πληθυσμού. Δεν υπάρχει τομέας της δημόσιας και κοινωνικής ζωής στη Χώρα μας που να μην έχει υποστεί σοβαρή βλάβη. Η μεγαλύτερη ζημιά έχει γίνει στην παιδεία, σε όλα τα επίπεδα. Από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο. Η ζημιά αυτή έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις, αφού έχει θιγεί ο πυρήνας σκέψης πληθυσμού. Η μέγιστη πλειοψηφία των συμπατριωτών μας τα περιμένει όλα από το κράτος. Να μας δώσει δουλειά, κατά προτίμηση στο δημόσιο, να μας δώσει μεγάλο εισόδημα, χωρίς δική μας προσπάθεια, να μας παρέχει δημόσιες και κοινωνικές υπηρεσίες, χωρίς να πληρώνουμε φόρους! Τα περιμένουμε όλα από το κράτος, χωρίς εμείς να κουνήσουμε ούτε το δακτυλάκι μας. Όμως το κράτος είναι ο μεγάλος ασθενής, που τώρα έχει περιπέσει σε κώμα. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση του προβλήματος της ανεργίας δεν μπορεί να επιτευχθεί από το κράτος ούτε από την πολιτική σκέψη που επικρατεί στη χώρα για δεκαετίες.

Σε μια ελεύθερη κοινωνική οικονομία της αγοράς, όπως είναι όλες οι οικονομίες των ανεπτυγμένων χωρών του δυτικού πολιτισμού, η δημιουργία σταθερών νέων θέσεων εργασίας για τούς ανέργους είναι εφικτή μόνον στον ιδιωτικό τομέα πού παράγει πλούτο. Ένα ισχυρό και αποτελεσματικό κράτος δεν μπορεί και δεν χρειάζεται να διαθέτει το ίδιο παραγωγικές επιχειρήσεις. Ούτε αδρανή και αναξιοποίητα περιουσιακά στοιχεία και «φιλέτα», κατά την προσφιλή ορολογία των δημοσιογράφων, πού ρημάζουν και λεηλατούνται, όπως το Ελληνικό. Αποτελεσματικό κράτος σημαίνει σύγχρονες και υψηλής ποιότητας κρατικές εξουσίες: Νομοθετική, Εκτελεστική και Δικαστική. Αυτές οι εξουσίες είναι το κράτος. Εάν αυτές λειτουργούν σωστά όλα τα άλλα είναι περιττά. Τότε θα έχουμε και καλή οικονομία (ιδιωτική και δημόσια) και καλές κοινωνικές υπηρεσίες, καλές υποδομές, καλή παιδεία, καλή δικαιοσύνη και μια δημόσια διοίκηση που παρέχει χρήσιμες υπηρεσίες στον πολίτη και στηρίζει την ιδιωτική οικονομία για να δημιουργεί τον πλούτο που χρειάζεται η Χώρα για την ευημερία των κατοίκων της. Όμως το πολιτικό σύστημα και η κυρίαρχη αριστερή και κρατικίστικη ιδεολογία είναι τα εμπόδια στον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη, επομένως και στην απασχόληση των ανέργων.

Η παρούσα κυβέρνηση, παρά την ιδεολογική της ανομοιομορφία και την ανεπάρκεια πολλών από τα μέλη της, κατάφερε, υπό την πίεση των δανειστών και εταίρων μας μερικά αξιόλογα επιτεύγματα. Όμως τα εμπόδια στην πραγματική ανάπτυξη και στη μείωση της ανεργίας είναι ακόμη τεράστια και τα επιδεινώνει η στάση του Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ γενικότερα, αφού αποθαρρύνει τις παραγωγικές επενδύσεις.