Γράφει ο Αλέξης Ραμπότας

Δημοσιεύθηκε στο eyedoll.gr στις 3 Αυγούστου 2014

Lenin fall

 

Κάποιοι προανήγγειλαν το τέλος του Σοσιαλισμού, όταν κατέρρεε η χρεοκοπημένη Σοβιετική Ένωση.

 

Την ίδια στιγμή όταν έπεφτε το τοίχος του Βερολίνου έβλεπε κανείς δύο ίδιους λαούς έχοντας ξεκινήσει από την ίδια αφετηρία, μέσα σε ούτε μισό αιώνα, να βρίσκονται σε δύο διαφορετικούς κόσμους.

Οι μεν Δυτικοί, ηγέτιδα δύναμη στην τεχνολογία και στην καινοτομία, ενώ οι Ανατολικοί ένα βήμα πριν την οικονομική κατάρρευση, θα στηρίζονταν στις πλάτες της πρώτης για να εξέλθουν από τη δεινή οικονομική τους θέση.

Την ίδια στιγμή, οι εν πολλοίς Σοσιαλιστικές πρακτικές που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα (μεγέθυνση του Δημοσίου, κρατικοπαρεμβατισμός, πολιτική επιδομάτων) έφεραν τη χώρα στο χείλος της καταστροφής.

 

Ακόμα και η θεωρητικά φιλελεύθερη Βρετανία στην προ-Θάτσερ εποχή, σαγηνεμένη από τις Σοσιαλιστικές ιδέες, είχε φτάσει να φορολογεί τα υψηλά εισοδήματα με 83%, ενώ η εύρεση κατοικίας γινόταν με αίτηση στο κράτος, το οποίο σου παραχωρούσε ένα κρατικό διαμέρισμα.

Κρατικοποίηση της Βιομηχανίας και εργατικός έλεγχος ήταν οι κορωνίδες της οικονομικής πολιτικής των «Εργατικών».

Όλα αυτά βέβαια οδήγησαν τη χώρα στο ΔΝΤ και αν δεν ήταν η Μ. Θάτσερ ίσως αυτή τη στιγμή η ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά κέντρα του πλανήτη να παρήκμαζε μέσα στην οικονομική εξαθλίωση.

 

Πιο πρόσφατα ήταν το Ντιτρόιτ –η πάλαι πότε βαριά βιομηχανία των ΗΠΑ- που ακολουθώντας την πολιτική της αύξησης των φόρων και της διόγκωσης του δημοσίου, έφτασε στη χρεοκοπία.

Ενώ, πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε η δεύτερη χρεοκοπία, μέσα σε λίγα χρόνια, της Αργεντινής, η οποία αρνούμενη να προσαρμοστεί στη σύγχρονες συνθήκες ακολούθησε Σοσιαλιστικές πρακτικές αύξησης φόρων και περιορισμού των οικονομικών συναλλαγών.

 

Εντούτοις, ο Σοσιαλισμός είναι το κίνημα που ενώ οικονομικά έχει αποτύχει πολλάκις, βρίσκει συνεχώς κοινωνικά ερείσματα και καταφέρνει να αναδύεται ως η δύναμη που θα δώσει τη λύση σε ένα πρόβλημα που τις περισσότερες φορές η ίδια δημιουργεί.

Η ιδέα ενός κράτος ρυθμιστή της οικονομίας, είναι όντως ελκυστική.

Η πρόσφατη δήλωση του νέου Υπουργού εργασίας Γιακουμάτου, ότι θα ρίξει τις τιμές, είναι ακριβώς σε αυτή τη λογική, όπως άλλωστε και οι κατά καιρούς δηλώσεις Τσίπρα για διορισμούς, αυξήσεις και αναδιανομή εισοδήματος.

 

Καλό θα είναι να εξετάσουμε τι ακριβώς αντιπροσωπεύει η τιμή ενός προϊόντος.

Σε μια ελεύθερη αγορά, λοιπόν, τιμή θα λέγαμε ότι είναι το μέγιστο όριο που είναι διατεθειμένος να πληρώσει ο καταναλωτής για ένα προϊόν και ταυτόχρονα το ελάχιστο ανεκτό όριο για τον πωλητή.

Κατόπιν μιας τέτοιου είδους συναλλαγής και οι δύο πλευρές βγαίνουν κερδισμένες.

Όταν όμως υπάρχει μια βίαιη στρέβλωση αυτής της εξίσωσης, τότε δημιουργούνται οι συνθήκες όπου η τιμή πώλησης ή η τιμή αγοράς δεν ικανοποιεί ένα από τα δύο μέρη της συναλλαγής.

 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα για αυτό ήταν η προσπάθεια της Σοβιετικής Ένωσης να ορίσει με νόμο την τιμή πώλησης των παπουτσιών.

Στη μία περίπτωση τα τιμολογούσε τόσο ακριβά, ώστε κανένας δεν τα αγόραζε, ενώ στη συνέχεια μείωνε τόσο πολύ την τιμή τους, που τα αγόραζαν όλα οι πρώτοι πελάτες που έμπαιναν στο μαγαζί.

Τελικά, φήμες λένε ότι αντέγραψε τιμοκαταλόγους της Nike προσαρμοσμένους με βάση την τότε ισοτιμία, ώστε να ισορροπήσει την κατάσταση.

 

Στο Σοσιαλισμό τα πάντα μπορούν να γίνουν με ένα μαγικό ραβδί, το οποίο συνήθως είναι τα δανεικά και για αυτό οδηγεί νομοτελειακά στη χρεοκοπία.

Όμως η ελκυστικότητα της ιδέας του Σοσιαλισμού έγκειται και σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από την οικονομία: ο φόβος απέναντι στην ατομική ευθύνη -που περιγράφει ο Έριχ Φρομ στο «Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία»- και η προστασία που προσφέρει η συλλογικότητα, είναι το καλύτερο καταφύγιο για λαούς που δεν έμαθαν να στέκονται στα πόδια τους και χαρακτηρίζονται από ευθυνοφοβία.

 

Δεν υπάρχει χαρακτηριστικότερο παράδειγμα από την πλημμυρισμένη Αθήνα.

Τα αίτια για αυτό το επαναλαμβανόμενο φαινόμενο είναι γνωστά. Το μπάζωμα των ρεμάτων που γίνεται από τους Αθηναίους πολίτες για να χτίσουν αυθαίρετα, κάτι που καθιστά και το δίκτυο αποχέτευσης ανεπαρκές, μιας και δεν δημιουργήθηκε προβλέποντας μια τέτοια πολεοδομική ανάπτυξη.

Ταυτόχρονα, τα ορμητικά νερά φτάνουν στην Αθήνα με τέτοια ένταση, εξαιτίας και της δασικής καταστροφής που έγινε προς χάριν παράνομων οικοδομικών συγκροτημάτων επιτηδείων εργολάβων, τα οποία επίσης αγοράζουν οι Αθηναίοι πολίτες νομιμοποιώντας το φαινόμενο.

 

Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, είναι αυτοί οι ίδιοι Αθηναίοι πολίτες που φωνάζουν μπροστά στις κάμερες «Πού είναι το κράτος;» και δεν παίρνουν μια σκούπα να διώξουν τα νερά ή έναν αμμόσακο να φτιάξουν αυτοσχέδια φράγματα αναλαμβάνοντας το μερίδιο ευθύνης που δικαίως τους αναλογεί.

 

Η καλύτερη περιγραφή, όμως, του Σοσιαλισμού, έχει γίνει από τη Μ.Θάτσερ.

Το να θέλεις να ζεις μια ήρεμη ζωή όπου τα πάντα θα σου τα παρέχει το κράτος και θα έχεις απόλυτη ασφάλεια, είναι αντίστοιχο με ένα κλουβί στο ζωολογικό κήπο. Δε χρειάζεται να κάνεις τίποτα, το φαγητό σου το δίνουν έτοιμο και τα κάγκελα σε προστατεύουν από ξένους. Αλλά δε θα είσαι ποτέ Ελεύθερος.

 

Το ιδιαίτερο πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι επί χρόνια εκατομμύρια Έλληνες βρέθηκαν σε αυτό το κλουβί, αλλά το κράτος φρόντιζε να τους εξασφαλίζει με δανεικά τη μερίδα του λέοντος, χρήματα που σε καμία περίπτωση δε θα τους επέτρεπαν οι προσωπικές τους ικανότητες να τα βρουν στην πραγματική οικονομία.

Κάπως έτσι ποτίστηκε στη νοοτροπία του Έλληνα ότι ο Σοσιαλισμός είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουμε.

 

Όμως τα δανεικά τελείωσαν, και όπως ένα λιοντάρι που έζησε όλη του τη ζωή μέσα σε έναν ζωολογικό κήπο αν το βγάλεις στη φύση δε θα καταφέρει να επιβιώσει, έτσι και εμείς βγήκαμε ξυπόλυτοι στα αγκάθια.

 

Πηγή: eyedoll.gr