Γράφει ο Α. Π. Δημόπουλος

Δημοσιεύθηκε στην Εστία στις 21 Αυγούστου 2014

Islam

 (Φωτογραφία: Pat Oliphant, New York Times, 13.8.14)

 

 

Περιλαμβάνει τμήματα του Ιράκ και της Συρίας. Καταλαμβάνει μια έκταση όση περίπου η Ιορδανία. «Πρωτεύουσα» η μέχρι πρότινος Συριακή πόλη Ar-Raqqah. Σύμβολο; Η Μαύρη Σημαία. Και το όνομα αυτής «Ισλαμική Πολιτεία». Πολιτική ταυτότητα; «Χαλιφάτο» ήδη από την 29η Μαρτίου 2014. Εσωτερικός «νόμος»; Η Sharia. Εξωτερικό «δόγμα»; Ο «ιερός πόλεμος» (Jihad) και η καταστροφή της Δύσης. Τα επιτεύγματα; Μια απλή περιήγηση στο διαδίκτυο αρκεί για να καταλάβεις – αποκεφαλισμοί «αντιφρονούντων» και τοποθέτηση κρανίων σε πασσάλους, σταυρώσεις υπαιτίων του κοινού ποινικού δικαίου, λιθοβολισμοί «αμαρτωλών» γυναικών, μαζικές εκτελέσεις «εχθρικών» πληθυσμών ανεξαρτήτως θρησκεύματος, απαγωγές και βιασμοί στο πλαίσιο αυτού, που έχει αποκληθεί «σεξουαλικό Jihad», καταστροφή πολιτιστικών μνημείων, σύληση χριστιανικών εκκλησιών, πλύση εγκεφάλου και σχολεία μίσους σε ανήλικους. Κοινός παρονομαστής; Ο τρόμος. Είναι ο τρόμος, που παραλύει τήν ψυχή και το φρόνημα όσων αποτελούν τον επόμενο στόχο του «Χαλιφάτου» και δίνει στον ορίζοντα της Βαγδάτης την απειλητική αύρα μιας πολιορκημένης πόλης.

 Όμως το πιο εκπληκτικό είναι, ότι ανάμεσα στους «μαχητές» του «Χαλιφάτου» περιλαμβάνονται πολλές εκατοντάδες «προσήλυτοι» νέοι της Δύσης, άνδρες και γυναίκες. Το «Χαλιφάτο» ουδόλως το κρύβει, αντίθετα, δημόσια τους αναζητά με αναρτήσεις στο διαδίκτυο είναι οι «Στρατιώτες της Αλήθειας». Αλήθεια, τι είναι αυτό που κάνει τα τέκνα της Δύσης να κατατάσσονται «στρατιώτες» αυτού, που μόλις πριν λίγες μέρες, καταδικάστηκε ομόφωνα, από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για «πράξεις τρομοκρατίας, βίαιη εξτρεμιστική ιδεολογία, συνεχιζόμενες κατάφωρες, συστηματικές και εκτεταμένες προσβολές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου»; Μέχρι πριν λίγο καιρό ζούσαν ανάμεσά μας. Τι μεσολάβησε – τι κάνει τούς ανθρώπους της δικής μας «διπλανής πόρτας» σήμερα να αποκεφαλίζουν, να σταυρώνουν, να βιάζουν, να λιθοβολούν; Δεν είναι οι «χρήσιμοι αφελείς», που παθητικά υποστηρίζουν, χωρίς να κατανοούν, για τους οποίους έγραψα πρόσφατα («Χρήσιμοι Αφελείς»,  «Εστία», 07/08/2014). Όχι, χρειάζεται κάτι βαθύτερο, για να οπλίσει το χέρι που διαπράττει το αδιανόητο. Τί είναι αυτό;

 Τώρα, σε διάφορα δημοσιεύματα του Δυτικού Τύπου, η ερμηνεία του φαινομένου κινείται στη βάση ενός «ιδεολογικού ρομαντισμού». Τι κάνει τα τέκνα της Δύσης να κατατάσσονται «στρατιώτες» του αδιανόητου;  Μα, ακριβώς, επέλεξαν ένα άλλο «υπόδειγμα ζωής» – αδιανόητο ίσως για όσους διαβιούν «εκτός» του ιδίου και των συμφραζομένων του, αλλά, όχι για όσους, όπως οι «προσήλυτοι», επέλεξαν να ζήσουν «εντός» του. Όπως το διατυπώνει ένα τυπικό άρθρο «δυτικής» προέλευσης, με τον τίτλο «Γιατί εκατοντάδες Δυτικών παίρνουν τα όπλα σε παγκόσμιο Jihad», το οποίο παίρνω ως παράδειγμα αυτής της απολογητικής εξηγητικής και το οποίο ήδη κάνει τον γύρο του διαδικτύου: «Ο τζιχαντικός σαλαφισμός υπόσχεται στους οπαδούς του μία ελκυστική ουτοπία… Βλέπουν τον αγώνα τους, ως αγώνα για την ανθρωπότητα και για έναν καλύτερο κόσμο στον οποίο η καθαρότητα και η αυθεντικότητα υπερισχύουν… Αυτό εξηγεί γιατί οι φονταμενταλιστές της Δύσης μετακινούνται πανευτυχείς σε Συρία και Ιράκ. Το αντιλαμβάνονται ως ιστορική ευκαιρία, να οικοδομήσουν την ουτοπία που ονειρεύτηκαν από παλιά… Ο σαλαφισμός τους προσφέρει μία επαναστατική ταυτότητα, που τους κάνει να αισθάνονται, ότι μπορούν να ανατρέψουν την ανισότητα, την αδικία και την διαφθορά, που περικλείουν τον κόσμο».

 Τι λέτε; Πρόκειται πράγματι για «Στρατιώτες της Αλήθειας» – της αλήθειας, έστω, όπως οι ίδιοι την αντιλαμβάνονται; Φαίνεται ίσως εύλογο ως εξήγηση των αποτρόπαιων πράξεων. Η εκδοχή του «ιδεολογικού ρομαντισμού» επεξηγεί τις πράξεις με αναφορά στις απόψεις – «Πράττουν γιατί υιοθετούν». Αλλά φυσικά το επιχείρημα επιδέχεται αντιστροφής. «Πράττουν γιατί υιοθετούν;» – ή μήπως «Υιοθετούν για να πράξουν;». Τι είναι αυτό, που κινεί πραγματικά τους «προσήλυτους»; Η υιοθέτηση ενός «εναλλακτικού υποδείγματος ζωής» και η συνεπακόλουθη διάπραξη όσων αυτό, καλώς ή κακώς, επιβάλλει; Ή μήπως αυτό, που τους κινεί είναι το επιτρεπτό του πολιτισμικά απαγορευμένου; Ακολουθούν την ουτοπία τους, όπως λέει το άρθρο, ή μήπως απλώς προσέρχονται εκεί, που μπορούν να αποκεφαλίζουν, να σταυρώνουν, να βιάζουν και να λιθοβολούν; Πρόκειται για ιδεολογία ή τρομο-λαγνεία; Είναι ουτοπιστές ή το απόλυτο λούμπεν; Κανείς φυσικά δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα – κάτι τέτοιο θα απαιτούσε βιογραφικές εξηγήσεις.

Όμως αρκεί η συνειδητοποίηση, ότι η εκδοχή του «ιδεολογικού ρομαντισμού» δεν είναι η μόνη δυνατή εξήγηση. Οι δυτικής προελεύσεως «Στρατιώτες της Αλήθειας» μπορεί τελικά να μην είναι τίποτε άλλο παρά συνειδητοί «Οπορτουνιστές της Βίας». Το πιθανότερο.

Υπάρχει όμως κάτι, που είναι ξεκάθαρο. Ακόμα και εάν ο «ιδεολογικός ρομαντισμός» γινόταν δεκτός, ως εξήγηση του φαινομένου, δεν πρέπει πάντως να γίνει, σε καμμία περίπτωση, δεκτός, ως δικαιολόγηση του φαινομένου. Επιτέλους, να τελειώνουμε με την σχετικιστική πολιτική ορθότητα, που παραλύει την Δύση. Η επίκληση της «εναλλακτικότητας» άλλων (δηλαδή μη Δυτικών) υποδειγμάτων ζωής και πολιτικής οργάνωσης δεν αρκεί, για να δικαιολογήσει όλα αυτά τα αποτρόπαια – άλλως οφείλουμε, να ξαναγράψουμε την ιστορία. Το «Ολοκαύτωμα» του Χίτλερ. Η γενοκτονία του Pol Pot. Ο «Κόκκινος Τρόμος» του Mengistu Haile Mariam. Όλα αυτά θα συνιστούσαν αυτομάτως ανάλογες «εναλλακτικές» – μια «άλλη αλήθεια» εξίσου αποδεκτή για τους «στρατιώτες» της. Μπορούμε να το δεχθούμε αυτό;

Υπό μίαν έννοια ο Francis Fukuyama είχε δίκιο, όταν μίλησε για το «Τέλος της Ιστορίας». Δεν είχε φυσικά δίκιο εξηγητικά – η ανθρωπότητα θα εξακολουθήσει να ταλανίζεται από τις συγκρούσεις των πολιτισμών και τα τραγικά επακόλουθά τους. Είχε, όμως, δίκιο αξιολογικά. Δεν είμαστε όλοι το ίδιο. Το Δυτικό υπόδειγμα ελεύθερης οργάνωσης της κοινωνίας και της οικονομίας δεν είναι απλώς ιστορικά δικαιωμένο αλλά και αξιακά προτιμότερο. Πολύ απλά, δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε κάποιους να μας γυρίσουν πίσω στο Μεσαίωνα – εάν ανάμεσά τους συγκαταλέγονται και τέκνα της Δύσης, κρίμα, επέλεξαν την «λάθος όχθη» της ιστορίας. Ξέρω, κάποιοι τώρα θα φωνάξουν. Δυτική υπεροψία. Αυταρχισμός. Νεο-αποικιοκρατία.

Όμως, όσο αναλογίζομαι αυτά που υποφέρουν στα χέρια των «Στρατιωτών της Αλήθειας» εκείνοι οι πολλοί, που δεν υπήρξαν τυχεροί, να επωφεληθούν της δικής μας κουλτούρας πολιτικής ελευθερίας, αισθάνομαι δικαιούμενος, να απαντήσω: Και λοιπόν;