Γράφει ο Ευθύμης Μαραμής*

Δημοσιεύθηκε στο Capital στις 2 Σεπτεμβρίου 2014

Atlas Shrugged

Ο θεμέλιος λίθος της ελευθερίας, είναι η ατομική ιδιοκτησία. Είναι μια βασική αρχή των κλασικών φιλελεύθερων κοινωνικών και οικονομικών μελετών και επιστημών. Η πρωτοφανής, άδικη και παράλογη επίθεση που δέχεται η ατομική ιδιοκτησία αυτήν την στιγμή στην Ελλάδα, είναι λοιπόν, σύμφωνα με τους κλασικούς φιλελεύθερους, μια επίθεση κυρίως κατά της ελευθερίας. Αν κρίνουμε δε, από τις σφοδρές αντιδράσεις εκατομμυρίων ιδιοκτητών στην χώρα, ίσως να μην έχουν άδικο. Η αίσθηση πως η δημοκρατία, όχι απλά δεν προφυλάσσει, αλλά με τα νομικίστικα τερτίπια και την «ευελιξία» της, απειλεί την ιδιοκτησία, οδηγεί τον άνθρωπο σε εκτίμηση της ελευθερίας. Διότι, η δημοκρατία ως πολίτευμα, δεν σημαίνει αυτομάτως και διασφάλιση της ατομικής ελευθερίας, πράγμα το οποίο αποδεικνύεται ιστορικά στο πέρασμα των αιώνων. Μπορούμε να συμπεράνουμε λοιπόν, πως η καταπάτηση της ατομικής ιδιοκτησίας και ελευθερίας, προκαλεί κλιμακωτά μια σειρά γεγονότων, τα οποία φαίνεται να οδηγούν σε μαζική στάση πληρωμών.

Αυτή η στάση πληρωμών είναι, όπως θα έλεγε και ο Ludwig von Mises, μια πράξη a priori. Μπορεί η στάση πληρωμών να είναι μαζική, αλλά δεν προκύπτει ως ντιρεκτίβα κάποιου συνδικαλιστικού ιερατείου. Είναι μια συνάθροιση ατομικών δράσεων, με σκοπό ο οποίος προκύπτει φυσιολογικά (a priori) ως αποτέλεσμα  μιας επιθετικής  κρατικής πράξης  βίας (απειλή πλειστηριασμών ατομικής ιδιοκτησίας). Για να γίνει πιο απλά αντιληπτή η μεθοδολογία της πραξεολογίας (a priori), θα πρέπει να γίνει κατανοητό πως οι άνθρωποι λειτουργούν με σκοπό και στόχο, ή σε άλλες περιπτώσεις αντανακλαστικά ή/και αυτοματοποιημένα. Π.χ. ένας άνθρωπος μπορεί να βήξει από έκθεση σε κάποιο τοξικό αέριο (αντανακλαστικά) ή να βήξει με σκοπό, για να αποσπάσει π.χ. την προσοχή κάποιου.

Μπορεί να σταματήσει σε ένα φανάρι κόκκινο αντανακλαστικά για να μην προκληθεί ατύχημα, ή να περάσει με κόκκινο, έχοντας ως σκοπό να μην αργήσει κάπου. Δεν εξετάζεται αν οι ανθρώπινες δράσεις αυτές είναι σωστές ή λάθος, απλά λαμβάνεται ως αδιαμφισβήτητο το γεγονός πως υφίστανται.

Στην δική μας περίπτωση, η αντανακλαστική λειτουργία, είναι αυτή που ορίζουν οι κομμένοι και ραμμένοι στα μέτρα του κράτους νόμοι. Να πληρωθούν δηλαδή οι φόροι, που όρισε ο μακροοικονομικός κεντρικός σχεδιασμός, ώστε να «βγουν» τα νούμερα. Η λειτουργία a priori, είναι η σκόπιμη άρνηση της πληρωμής, διότι είναι ξεκάθαρο και αποδεδειγμένο πως ο ΕΝΦΙΑ είναι  άδικος, σκληρός, επιβάλλεται σε εποχή μεγάλης ανέχειας και έλλειψης ρευστότητας, βασίζεται σε παράνομες και πλαστές αντικειμενικές αξίες, δεν προκύπτει ως φορολογία εισοδήματος ή κατανάλωσης αλλά φανταστικών αξιών, υποτίθεται πως ήταν έκτακτος φόρος ο οποίος βάσει εξξαγγελιών θα καταργούταν πέρυσι και έχει σαφή απαλλοτριωτικό προσανατολισμό.

Άλλο παράδειγμα, κατευθυνόμενης αντανακλαστικής συμπεριφοράς στην οικονομία, είναι η περιβόητη «ρύθμιση της ζήτησης» με τεχνητά (πλαστά) επιτόκια, πιστωτική επέκταση από την κεντρική τράπεζα, μαζική διαφήμιση των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και ο συλλογικός επισφαλής δανεισμός όπως π.χ. στις PIGS Ελλάδα-Ισπανία-Ιρλανδία-Πορτογαλία-Ιταλία την περίοδο 2002-2007 με τα γνωστά καταστροφικά αποτελέσματα για τον Ευρωπαϊκό -και όχι μόνο- νότο. Αξιοσημείωτο το γεγονός πως οι υπεύθυνοι της εγκληματικής πολιτικής της Ε.Κ.Τ. και των υποκαταστημάτων της, διασώθηκαν με χρήματα των φορολογούμενων. Το ασφαλές συμπέρασμα από αυτήν την πολιτική, είναι πως ουσιαστικά δεν υφίσταται ιδιωτικός τραπεζικός τομέας, δεν υπάρχει ατομική ευθύνη και τα θύματα καταδικάζονται ως θύτες. (πιο ειδικά για την θεωρία των επιχειρηματικών κύκλων εδώ).

Η μεθοδολογία a priori, είναι θεμελιώδης στην Αυστριακή σχολή οικονομικών, διότι, οι «Αυστριακοί» θεωρούν πως οι φυσικές και μαθηματικές επιστήμες δεν δύνανται να αποτελούν πανάκεια στην οικονομία της αγοράς. Η οικονομία της αγοράς δεν μπορεί να λειτουργήσει ως σύνολο, αυτοματοποιημένα, με κεντρικό σχεδιασμό, διότι έχει να κάνει με ανθρώπινα όντα, τα οποία λειτουργούν ως μονάδες ατομικές. Ως εκ τούτου, έχει να κάνει και με ηθική, με πάθη, αυθορμητισμό, προσωπική επιλογή χρόνου αποταμίευσης ή επένδυσης κλπ. Ένα ακόμα στοιχείο που επικαλείται η Αυστριακή σχολή είναι η εφαρμογή της θεωρίας της λεπίδας του Οκαμ. Όταν δηλαδή μπορείς να φτάσεις σε ένα συμπέρασμα, παρακάμπτοντας την επιστημονική τεκμηρίωση, είναι καλό να απλουστεύεις τα πράγματα ώστε να γίνεσαι πιο εύκολα αντιληπτός.

Π.χ. Μας λέει ο καθηγητής Murray Rothbard: Έχουμε τα εξής τεκμήρια (2) «Στην υψηλότερη τιμή ενός προϊόντος, αντιστοιχεί η χαμηλότερη (ή σε κανένα βαθμό η μεγαλύτερη) ζήτηση.  (2΄) Έστω το p, αντιπροσωπεύει την τιμή και το q, την ζήτηση για ένα προϊόν τότε:

q = f(p) and dq/dp = f΄ (p) ≤ 0

Όσοι θεωρούν πως η φόρμουλα (2΄) είναι πιο ακριβής η πιο «μαθηματική» από την πρόταση (2), βρίσκονται σε πλήρη σύγχυση. Η πρόταση (2) μπορεί να είναι πιο γενικευμένη, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι λιγότερο ακριβής από την φόρμουλα (2΄). Έχει ακριβώς την ίδια μαθηματική ακρίβεια με την φόρμουλα (2΄).

Προέκυψε λοιπόν, αντί για οικονομία της αγοράς, μια μορφή οικονομίας των αριθμών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του σκεπτικού είναι το ότι τα «μακροοικονομικά» νούμερα ευημερούν, ενώ την ίδια στιγμή στην πραγματική οικονομία η κατάσταση είναι τραγική (π.χ. πλεόνασμα κρατικού προϋπολογισμού Απρίλιος 2014). Σύμφωνα με τον Hayek, η αγορά είναι το πεδίο εκείνο κοινωνικής συναναστροφής, το οποίο ένωσε ικανοποιητικά τα συμφέροντα και τις επιθυμίες δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Ως εκ τούτου, η αγορά είναι σε τεράστιο βαθμό κοινωνικό φαινόμενο, ελεύθερης ανθρώπινης δράσης.

Η οικονομία της αγοράς, μας λένε οι «Αυστριακοί», ξεκινά από το σπίτι μας, τον θεμέλιο λίθο της ελευθερίας και απλώνεται  μέσω αμέτρητων ατομικών ενεργειών στα πέρατα του κόσμου. Λέγεται μικροοικονομία και είναι η μόνη ελεύθερη οικονομία, η οποία πλέον έχει καταπατηθεί από την λεγόμενη «μακροοικονομία». Από την συνεχή προσπάθεια του κράτους να καθορίσει τις ανθρώπινες ζωές, μέσω του τραπεζικού συστήματος, του κεντρικού σχεδιασμού, των παρεμβάσεων και των ρυθμίσεων. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο, όπου το ένα λάθος, διαδέχεται το άλλο και έρχεται πάντα ο κεντρικός σχεδιαστής να τα διορθώσει με ακόμα περισσότερες παρεμβάσεις, ρυθμίσεις και ρεγουλάρισμα. Το κόστος φυσικά των ανόητων κεντρικών σχεδιαστών, το πληρώνει συλλογικά και αναδιανεμητικά ο λαός.

Το σπίτι αυτό λοιπόν, από όπου ξεκινά η οικονομία της αγοράς, η ιδιοκτησία γης, είναι το τελευταίο θύμα αυτών των παρεμβάσεων στην Ελλάδα. Οι παρεμβάσεις αυτές είναι a priori αποτέλεσμα των εγκληματικών πρακτικών της πιστωτικής επέκτασης και της διάσωσης που απολαμβάνουν οι «μεγάλοι too big to fail  παίκτες» και τα κράτη με τους ευνοημένους τους. Το τελευταίο «οχυρό» του ατόμου, βάλλεται από τον κεντρικό (σοσιαλιστικό) σχεδιασμό, ο οποίος πασχίζει να διορθώσει προηγούμενα λάθη του, με ένα ακόμα κ.ο.κ. Το κράτος δεν έχει κανένα ηθικό πλέον δικαίωμα, διότι προσπαθεί να επιβληθεί δια της βίας, σε ανθρώπους οι οποίοι εμπαίζονται και λεηλατούνται. Το ηθικό πλεονέκτημα, το οποίο είναι πάνω από κάθε άδικο και παράλογο νόμο, σύμφωνα με τον Bastiat, το έχει ο Έλληνας ιδιώτης. «Όταν οι νόμοι στρέφονται κατά των συμφερόντων κάποιων, για να ευνοηθούν κάποιοι άλλοι, οφείλουν να καταργούνται από τον λαό, γιατί πέρα από το άδικο, θα προκαλέσουν αντεκδίκηση» μας λέει ο εξαιρετικός αυτός Γάλλος διανοητής της ελευθερίας.  Ας ελπίσουμε πως στο ανάχωμα της ιδιοκτησίας,  θα αποδειχτεί πως οι κλασικοί φιλελεύθεροι είχαν δίκιο και θα σκοντάψει ο κρατικός λεβιάθαν.

* O κ. Μαραμής Ευθύμης, έχει διατελέσει επιχειρηματίας μεταποίησης μετάλλου, τουριστικών υπηρεσιών ενώ τώρα ασχολείται με επενδύσεις. Είναι ανεξάρτητος αναλυτής της Αυστριακής σχολής οικονομικών και κοινωνικής οργάνωσης.

Πηγή: Capital