Γράφει ο Θεοδόσης Μπουντουράκης*

Δημοσιεύθηκε στο Capital στις 14 Μαρτίου 2014

 

Η ελληνική οικονομική χρεοκοπία ανέδειξε ένα κράτος το οποίο λειτουργούσε εντός του σκληρού ευρωπαϊκού πυρήνα της ευρωζώνης μεν, πλην όμως χαρακτηριζόταν από ανατολίτικου τύπου συμπτώματα και επιδόσεις.

Οι περίφημες μεταρρυθμίσεις των μνημονίων φιλοδοξούν να εξορθολογίσουν και να εκσυγχρονίσουν τις δομές και την λειτουργία του, ώστε το κράτος να αποβάλει αρκετά από τα τουρκοαιγυπτιακά χαρακτηριστικά του και να αφομοιώσει τα σύγχρονα ευρωπαϊκά.

Αντιστοίχως, ολόκληρη η ελληνική κοινωνία καλείται να μεταβάλει νοοτροπία και πρακτική ώστε να προσεγγίσει τα ανάλογα ευρωπαϊκά πρότυπα τα οποία θα εκπορεύονται και θα εποπτεύονται από το εκσυγχρονισμένο ευρωπαϊκό κράτος που φιλοδοξούμε να εγκαθιδρύσουμε στη χώρα μας.

Οι καιροί καλούν τους Έλληνες να αποβάλουν τον ελληνοκεντρισμό τους, αλλά να ενισχύσουν την ελληνικότητά τους. Ελληνοκεντρισμός είναι η πεποίθηση της ιδιαιτερότητας των Ελλήνων και η αίσθηση της ανωτερότητας ως προς τους ξένους, τους κουτόφραγκους. Ελληνοκεντρισμός είναι η επαρχιώτικη αντίληψη περί θαυμασμού της μαγκιάς και της κομπίνας, έναντι της ευσυνειδησίας και του επαγγελματισμού.

Κατ΄ αυτή την επίπονη προσαρμογή όμως, χρειάζεται να αναπτύξουμε και να διαφυλάξουμε την ελληνικότητά μας.

Η ελληνικότητα είναι να αναγνωρίζεις και να αγαπάς την ευγένεια και την ποιότητα των ελληνικών αισθητικών και πολιτισμικών στοιχείων, τόσο στη μικρή όσο και στη μεγάλη κλίμακα. Να αισθάνεσαι την φυσική συνέχεια μεταξύ ενός αρχαίου ναού και μιας ασβεστωμένης κυκλαδίτικης αυλής με φόντο το Αιγαίο.

Η Ελλάδα που δεν έζησε την Αναγέννηση, περιόρισε την έκφρασή της σε ταπεινές κλίμακες και ήπιους τόνους, σε αντίθεση με τη Δύση που συχνά εκφράστηκε με σχήματα κολοσσιαία και τόνους διθυραμβικούς. Την ελληνική αισθαντικότητα συλλαμβάνει η μουσική του Χατζηδάκι, η ποίηση του Σεφέρη, αλλά πρωτίστως η γλώσσα, αυτή που προσαρμόζεται στις επιταγές της φυσιολογικής ιστορικής εξέλιξης, αλλά διατηρεί τη μνήμη της και ανθίσταται στους πολλούς που της επιτίθενται με αγραμματοσύνη και ισοπεδωτική βαρβαρότητα.

Οι Έλληνες έχουν μακρά ιστορία προσαρμογής και αφομοίωσης ξένων στοιχείων και επιρροών. Σήμερα αντιμετωπίζουν την ιστορική ανάγκη του «εξευρωπαϊσμού» τους αλλά και της ταυτόχρονης ενίσχυσης της ελληνικότητάς τους.

Η μόνη οδός που φέρει προς αυτό τον προορισμό είναι η παιδεία. Η ουσιαστική και βαθιά παιδεία – και όχι οι διάφορες παπαγαλίες – είναι το μόνο εφόδιο που θα μας επιτρέψει να συγκεράσουμε τις δυο φαινομενικά αποκλίνουσες κατευθύνσεις. Και επειδή η εγκύκλιος παιδεία στη χώρα μας χωλαίνει, η ελπίδα εναπόκειται στην ατομική συνείδηση και τον αγώνα καθενός από μας για προσωπική βελτίωση και ανάπτυξη.

* Ο κ. Θεοδόσης Μπουντουράκης είναι οικονομολόγος

Πηγή: Capital